عوامل نهادی موثر بر مهاجرت از خاورمیانه و شمال آفریقا

مهاجرت از خاورمیانه و شمال آفریقا (منا) به کشورهای اروپایی و آمریکا، یکی از جریان های مهم جمعیتی در دهه های اخیر با ابعاد اقتصادی گسترده است. این پژوهش با هدف بررسی عوامل نهادی موثر بر مهاجرت، داده های مهاجرت ۱۴ کشور منتخب منا به آمریکا را در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۱ با روش دادههای تابلویی تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهند که وقفه متغیر مهاجرت، به عنوان شاخص شکلگیری شبکه مهاجرت، تاثیر مثبت و معناداری بر جریان مهاجرت دارد. رابطه شاخص توسعه انسانی و مهاجرت، غیرخطی و به شکل U وارونه است؛ بدین معنا که در مراحل اولیه افزایش شاخص توسعه انسانی، همچنان مهاجرت ادامه دارد، اما پس از عبور از سطح آستانه، با بهبود سه شاخص امید به زندگی، آموزش و درآمد سرانه در کشورهای مبدا، این روند معکوس می شود. شاخص فساد به عنوان عامل دافعه، تمایل به مهاجرت را افزایش می دهد. همچنین، نرخ رشد و نرخ اشتغال بالا در آمریکا به عنوان جاذبههای قوی، نقش کلیدی در تقویت جریان مهاجرت ایفا می کنند. این پژوهش بر ضرورت اصلاح سیاست های اقتصادی در جهت بهبود شاخص توسعه انسانی، ایجاد فرصتهای شغلی و ارتقای شاخصهای نهادی در کشورهای مبدا برای کاهش مهاجرت و بهره گیری از ظرفیت های نیروی انسانی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مهاجرت ، ثبات سیاسی ، فساد ، شاخص توسعه انسانی ، شبکه مهاجرتی ، ایالات متحده ، کشورهای منا