سازگاری کشاورزان شهرستان بروجرد با بحران آب در راستای خلاقیت معیشتی

بحران آب در ایران فراتر از چالشی زیست محیطی، پدیده ای چندبعدی با پیامدهای عمیق اقتصادی، اجتماعی و هویتی است که نیازمند رویکردی همدلانه است. این پژوهش با هدف درک تجربه ی بحران آبی و سازوکارهای سازگاری معیشتی کشاورزان روستایی بروجرد، با رویکرد تفسیرگرایی و با استفاده از روش تحلیل کیفی مبتنی بر روش نظریه ی داده بنیاد انجام شد. داده ها از طریق ۱۷ مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته گردآوری و با سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. یافته ها به استخراج ۲۵۵ مضمون اولیه، ۲۱ مضمون سازمان دهنده و ۱۰ مضمون فراگیر انجامید. بطور کلی بحران آب پدیده ای ساختاری و غیرقابل بازگشت است که ریشه در فروپاشی آبخوان ها، نابرابری فضایی و اجرای ناعادلانه ی سیاست های آبی دارد. نتایج نشان دادند؛ آسیب پذیری نابرابر توزیع شده و خرده مالکان، زنان سرپرست خانوار و سالمندان را بیشتر تحت تاثیر قرار داده است. کشاورزان با راهبردهایی چون مدیریت هوشمند منابع، چندمنبعی سازی معیشتی و همکاری جمعی، فرایندی پویا از خلاقیت معیشتی را آغاز کرده اند که با گذار ذهنی از امید به بازگشت گذشته به پذیرش شرایط جدید همراه است. سیاست گذاری موثر باید بر عدالت تفاضلی، تقویت ظرفیت های جمعی محلی و حمایت از راه حل های خودگردان متمرکز باشد.

کلیدواژه ها:

بحران آب ، سازگاری معیشتی ، کشاورزان روستایی ، نابرابری ساختاری ، نظریه داده بنیاد