آسیب شناسی طرح اصلاح موادی از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، با تاکید بر تحولات ساختاری، صلاحیتی و معیارهای دادرسی منصفانه

دیوان عدالت اداری به عنوان مرجع پاسداشت از حقوق عمومی در برابر تعدیات دستگاه­های دولتی از نقاط بارز مطرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است که قانونگذار اساسی در اصل ۱۷۳ قانون اساسی به آن پرداخته است. در قوانین عادی از سال ۱۳۶۰ تا کنون، ساختار و تشکیلات دیوان عدالت اداری با تغییراتی رو به رو شده است. موخرترین قانون عادی در این زمینه، «قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری» مصوب ۱۳۹۲ است که در آن قانونگذار تغییرات و ابداعاتی را پیش­بینی نموده است. حال پس از گذشت شش سال از تصویب قانون جدید در مجلس دهم، کلیات طرح اصلاح قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مورد بحث و بررسی قرار گرفت و مباحث متعددی در این خصوص در محافل حقوقی- قضایی مطرح گردید. در این پژوهش به دنبال بررسی و تحلیل تغییرات صورت گرفته در طرح مورد نظر با رویکردی انتقادی هستیم. از آنجا که کلیات طرح قانونی مورد نظر، به صورت ماده به ماده به تصویب مجلس شورای اسلامی نرسیده است، امید می­رود مقاله پیش رو با بیان انتقادات وارد بر طرح، بر غنای قانون جدید احتمالی دیوان عدالت اداری که بهتر است به صورت لایحه قضایی باشد تا طرح قانونی از سوی نمایندگان بیفزاید. از نکات مثبت طرح مورد نظر می­توان به پیش­بینی نهاد دادستان حقوق عمومی، توجه به نقش سمن­ها در روند دادرسی اداری، استفاده از قضات فارغ التحصیل رشته حقوق عمومی، ارائه تعریف از مراجع اختصاصی اداری و نیز استفاده از ظرفیت ماده ۶۳ در خصوص دعاوی کامل اشاره نمود. از سایر موارد انتقادی در طرح موردنظر می­توان به رسیدگی یک مرحله­ای به آرای صادره از مراجع اختصاصی اداری در دیوان، تحدید صلاحیت هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و تعیین مهلت طرح دعوی برای دعاوی دیوان اشاره نمود. نتایج این تحقیق نشان می­دهد که طرح مورد نظر در مقایسه با سایر قوانین قبلی دیوان، با تغییرات زیادی همراه است، هرچند می­تواند واجد وضعیت شایسته­تری گردد. روش تحقیق در این مقاله از نوع توصیفی- تحلیلی است و در گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه­ای استفاده شده است.

کلیدواژه ها:

Court of Administrative Justice ، Organization Law and Procedures of the Court of Administrative Justice ، Draft Amendment Law of Organizations and Procedures of the Court of Administrative Justice ، Article ۱۷۳ of the Constitution. ، دیوان عدالت اداری ، قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ، طرح اصلاح قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ، اصل ۱۷۳ قانون اساسی