نقش پرستاران تیم های «سحر» (سفیران حمایت روان) هلال احمر در ارتقای سلامت روان امدادگران در حوادث و بلایا

مقدمه: امدادگران و نیروهای خط مقدم در حوادث و بلایا، به دلیل مواجهه مکرر با استرس های شدید، آسیب های تروماتیک و فشارهای کاری، در معرض بالای ابتلا به فرسودگی شغلی، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و خستگی دلسوزی قرار دارند. تیم های «سحر» (سفیران حمایت های روانی-اجتماعی) جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یک مداخله تخصصی، با هدف پیشگیری و مدیریت این عوارض تشکیل شده اند. مطالعه حاضر با هدف تحلیل نقش پرستاران به عنوان بازوهای اصلی این تیم ها در حفظ سلامت روان امدادگران انجام شد. روش کار: این مطالعه به صورت کیفی-توصیفی و با استفاده از تحلیل محتوای اسناد سازمانی و بررسی تجربیات پرستاران فعال در تیم های سحر انجام شد. داده ها از طریق مرور پروتکل های آموزشی، گزارش های مداخلات روان شناختی در بلایای اخیر و مصاحبه با پرستاران متخصص در حوزه روان شناسی بحران گردآوری و با رویکرد تحلیل تماتیک دسته بندی شدند. نتایج: یافته ها نشان داد که پرستاران تیم های سحر نقش محوری در سه سطح مداخله ایفا می کنند: ۱) پیشگیری اولیه: آموزش مهارت های تاب آوری، مدیریت استرس و تکنیک های آرام سازی به امدادگران پیش از اعزام؛ ۲) مداخلات حین عملیات: ارائه کمک های اولیه روان شناختی (PFA) در محل حادثه و نظارت بر سلامت روانی تیم های امدادی؛ ۳) مداخلات پس از عملیات: برگزاری جلسات «دی بریفینگ» (Debriefing) یا بازخوانی روان شناختی برای شناسایی و مدیریت علائم تروماتیک و ارجاع تخصصی در صورت نیاز. این مداخلات به طور معناداری موجب کاهش علائم استرس زای حاد و افزایش نرخ بازگشت موفق به محیط کار در میان امدادگران شده است. نتیجه گیری: پرستاران تیم های سحر، با ترکیب دانش بالینی و مهارت های حمایت روانی، نقشی حیاتی در پایداری و عملکرد بهینه تیم های امدادی ایفا می کنند. مدل «سحر» می تواند به عنوان یک الگوی موفق، مبتنی بر فرهنگ بومی و در عین حال استاندارد، در سایر نظام های مدیریت بحران جهان جهت تقویت تاب آوری نیروی انسانی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تیم های سحر ، حمایت های روانی-اجتماعی ، سلامت روان ، امدادگران ، پرستاری در بلایا ، تاب آوری