حکمت ها و پیامدهای تربیتی تشریع احکام وعده در آموزه های دینی

پژوهش حاضر با هدف تبیین حکمت ها و پیامدهای تربیتی تشریع احکام مرتبط با وعده در آموزه های دینی انجام شده است. این پژوهش ازحیث هدف، بنیادی و ازلحاظ ماهیت، کیفی است و با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. جامعه پژوهش را منابع معتبر فقهی، روایی، تفسیری و اخلاقی مرتبط با احکام و آموزه های وعده تشکیل می دهد که به صورت هدفمند مطالعه و تحلیل شده اند. داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و استنباط فقهی تربیتی بررسی و تحلیل شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد احکام مرتبط با وعده، به ویژه وجوب وفای به وعده و حرمت خلف وعده، افزون بر کارکرد تشریعی، از ظرفیت تربیتی قابل توجهی برخوردارند و در راستای تحقق دو هدف اساسی تربیت دینی یعنی رشد شخصیت فردی و تقویت تعاون اجتماعی بر پایه خیر و نیکی نقش آفرینی می کنند. این کارکرد تربیتی در چهار جلوه اصلی تقویت اعتماد به خداوند، پرورش مروت، پیشگیری از روحیه نفاق و کاهش زمینه های ظلم اجتماعی قابل تبیین است. همچنین التزام عملی به این احکام با رعایت اصولی همچون مسئولیت پذیری، اصلاح شرایط و مداومت بر عمل پیامدهایی ازقبیل تقویت تقوای فردی، افزایش اعتبار اجتماعی، شکل گیری روابط سالم، تامین امنیت روانی و اجتماعی و زمینه سازی برای عاقبت به خیری را درپی دارد ؛ درنتیجه می توان احکام وعده را از احکام دارای کارکرد تربیتی دانست که التزام به آن ها افزون بر سامان دهی رفتار فردی، در تربیت انسان متعهد و تقویت سرمایه اخلاقی و اعتماد اجتماعی موثر است و از این رهگذر، جایگاه تربیت فقهی در تحقق اهداف تربیت دینی آشکار می شود.

کلیدواژه ها:

وعده ، تربیت دینی ، حکمت تشریع ، اصول تربیتی ، رشد شخصیت ، تعاون اجتماعی ، تربیت فقهی