بررسی تغییرات دمای سطح زمین و شاخص پوشش گیاهی استانداردشده (NDVI) در جنگل های دست کاشت استان خوزستان (مطالعه موردی: شهرستان دشت آزادگان)

تغییرات گسترده پوشش زمین، در سال های اخیر با تغییرات اقلیمی باعث افزایش دمای سطح زمین و به دنبال آن افزایش تبخیر و کم شدن منابع آبی دردسترس شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی تاثیر طرح های جنگل کاری دست کاشت بر روند تغییرات شاخص پوشش گیاهی (NDVI) و دمای سطح زمین (LST) در شهرستان دشت آزادگان استان خوزستان انجام شده است. در این پژوهش، از تصاویر ماهواره ای لندست ۸ و ۹ طی یک دوره ۲۵ ساله (قبل و پس از اجرای جنگل کاری) استفاده شد. پس از تهیه نقشه کاربری اراضی با روش طبقه بندی نظارت شده و الگوریتم جنگل تصادفی، شاخص NDVI و LST (با استفاده از الگوریتم تک کاناله) استخراج شدند. ضریب کاپا و صحت کلی در این پژوهش به ترتیب ۹۶/۰ و ۸/۹۴ درصد، بدست آمد که نشان دهنده دقت خیلی خوب نقشه کاربری اراضی دشت آزادگان است. تحلیل روند تغییرات با ترسیم نمودارهای سری زمانی و روش های آماری صورت گرفت. نتایج نشان داد که مناطق جنگل کاری شده و کشاورزی آبی، میانگین NDVI منطقه را به طور معناداری افزایش داده اند. علی رغم روند افزایشی دمای هوا در دوره مطالعه، LST در طی این دوره ۳۵/۰ درجه سانتیگراد افزایش یافته است اما روند LST از نظر آماری معنادار نبود. دمای سطح زمین در مناطق جنگل کاری شده کم تر از مراتع بود. این اثر عمدتا از طریق مکانیسم های سایه اندازی و تبخیر تعرق ایجاد می شود. با این حال، شدت اثر خنک کنندگی تحت تاثیر عواملی چون تراکم پوشش، آلبیدو و مجاورت با منابع رطوبت متغیر بود. جنگل کاری می تواند به عنوان یک راهبرد مدیریتی موثر، در بهبود پوشش گیاهی، تعدیل ریزاقلیم و کاهش تنش های حرارتی در مناطق گرم و خشک ایفای نقش کند.

کلیدواژه ها:

Arid and Semi-arid ، Land Surface Temperature ، Microclimate ، NDVI ، خشک و نیمه خشک ، دمای سطح زمین ، ریزاقلیم ، شاخص نرمال شده تفاضل پوشش گیاهی