مرور نظام مند پژوهش های پیرامون مهاجرت نخبگان ایرانی: مرور فراترکیبی پژوهش های سه دهه اخیر

مهاجرت نخبگان ایرانی طی سه دهه اخیر به یکی از چالش های ساختاری نظام علمی و اقتصادی کشور تبدیل شده است. هدف این پژوهش، مرور نظام مند و فراترکیب مطالعات پیشین در زمینه مهاجرت نخبگان ایرانی است. این پژوهش با مرور نظام مند و رویکرد فراترکیب و بر اساس مدل هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو (۲۰۰۷) انجام شده و جامعه پژوهش شامل ۱۱۴ سند علمی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۴ به حجم نمونه ۵۹(نمونه گیری هدفمند) بوده است. بر این اساس چهار زمینه اصلی مهاجرت نخبگان ایرانی شامل زمینه اجتماعی (آنومی اجتماعی، افت سرمایه اجتماعی، نارضایتی، تبعیض و کیفیت پایین زندگی)؛ فرهنگی (دافعه سیستم آموزشی، کاهش منزلت دانش، جاذبه های فرهنگی و آموزشی مقصد، ضعف عدالت آموزشی و ناکارآمدی صنعت)؛ اقتصادی (فشارهای اقتصادی، ضعف سرمایه گذاری علمی، آنومی اقتصادی و تفاوت فاحش درآمد و فرصت های شغلی) و زمینه سیاسی (تبعیض سیاسی، بوروکراسی پیچیده، قانون گریزی، فساد و سرمایه سیاسی پایین) طی فاصله زمانی ۱۳۸۴ الی ۱۴۰۴ شناسایی و احصاء شدند.

کلیدواژه ها:

مهاجرت نخبگان ، نظریه نظام جهانی ، محرومیت اجتماعی ، کیفیت زندگی ، حکمرانی سیاسی