بررسی و مقایسه نیمرخ دستوری کودکان کم شنوای فارسی زبان با کودکان شنوا

حس شنوایی نقش محوری در رشد طبیعی زبان دارد و آسیب به آن می تواند به اختلالات جدی در اکتساب دستور زبان بینجامد. این پژوهش با هدف ترسیم نیمرخ دستوری کودکان کم شنوای فارسی زبان و مقایسه آن با کودکان شنوا با استفاده از یک آزمون استاندارد انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی و با روش میدانی انجام گرفت. جامعه آماری شامل کودکان کم شنوای مدارس باغچه بان تهران بود که از میان آنها ۱۰ کودک کم شنوای پایه دوم ابتدایی به عنوان گروه آزمایش و ۱۰ کودک شنوا به از مدارس عادی به عنوان گروه شاهد انتخاب شدند. ابزار پژوهش، آزمون استانداردشده «بیان دستوری» حارث آبادی و همکاران (۱۳۹۳) بود که شامل ۴۰ گویه برای سنجش ۲۰ ساختار دستوری مختلف است. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون ناپارامتری من-ویتنی در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. تحلیل داده ها نشان داد که بین عملکرد کلی دو گروه در حوزه بیان دستوری تفاوت معناداری وجود دارد. به طور خاص، کودکان کم شنوا در کاربرد ساختارهای پیچیده نحوی مانند بندهای موصولی قیدی، ساخت سببی و ضمایر تقابلی و همچنین در مقوله های تصریفی مانند زمان، وجه و نمود فعل، شناسه فعل و ضمایر متصل بیشترین مشکل را نشان دادند. یافته ها حاکی از وجود نیمرخ دستوری بسیار ضعیف تر در کودکان کم شنوای فارسی زمان در مقایسه با همسالان شنوای آنهاست. این ضعف به طور ویژه در ساختارهای پیچیده نحوی و مقوله های تصریفی مشهود بود. نتایج بر لزوم طراحی و اجرای مداخلات زودهنگام، هدفمند و فشرده گفتاردرمانی که به طور خاص بر آموزش صریح این ساختارها تمرکز داشته باشند، تاکید می کند. چنین مداخلاتی می تواند به کاهش شکاف زبانی و بهبود مهارت های ارتباطی این کودکان کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

کودکان کم شنوا ، دستور زبان فارسی ، نیمرخ دستوری ، آزمون بیان دستوری