امکان سنجی فقهی مصالحه قصاص نفس با صدمه مادون نفس در پرتو عمومات ادله صلح

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 26

فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JILR-7-5_003

تاریخ نمایه سازی: 22 مهر 1405

چکیده مقاله:

زمینه و هدف: صلح به عنوان نهادی بنیادین در فقه اسلامی، ابزاری موثر برای حل اختلافات و کاهش تنش های اجتماعی به شمار می رود. یکی از مسائل نوپدید در فقه کیفری، امکان مصالحه در قصاص نفس با صدمه مادون نفس است؛ بدین معنا که اولیای دم، به جای اجرای قصاص، با رضایت قاتل بر وارد ساختن آسیبی سبک تر توافق می کنند. مقاله حاضر در پی آن است که مشروعیت این نوع مصالحه را با استناد به عمومات ادله صلح بررسی و ارزیابی نماید. مواد و روش­ ها: روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر استنباط فقهی است. ملاحظات اخلاقی: تمامی اصول اخلاقی در نگارش این مقاله رعایت شده است. یافته­ها و نتیجه­ گیری: یافته ها نشان می دهد که با وجود اختلاف نظر میان فقهای معاصر، چنین مصالحه ای با استناد به اطلاقات قرآن، روایات معتبر، اجماع بر اصل صلح و تایید عقل عملی، در صورت تحقق رضایت طرفین و رعایت شرایط شرعی، مشروعیت دارد. این پژوهش با تبیین نوآورانه ظرفیت های نهاد صلح، امکان توسعه آن را در جرائم مستوجب قصاص نشان داده و آن را گامی در جهت تقویت عدالت ترمیمی در نظام کیفری اسلامی می داند.

نویسندگان

رضاخان احمدی

PhD Candidate in Jurisprudence and Judicial Law. (Corresponding Author)

جلال الدین قیاسی

PhD in Criminal Law and Criminology, Associate Professor and Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran.

جواد حبیبی تبار

Associate Professor and Head of the Department of Jurisprudence and Judicial Law, Al-Mustafa International University, Instructor of Advanced Courses in Usul al –Fiqh and Criminal Jurisprudence at the Qom Seminary.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم. ...
  • ابن ادریس، محمد بن احمد (۱۳۸۷). موسوعه ابن ادریس الحلی. ...
  • ابن فارس، احمد (۱۴۰۴). معجم مقاییس اللغه. چاپ اول، قم: ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم (۱۴۱۴). لسان العرب. چاپ سوم، ...
  • ازهری، محمد بن احمد (۱۴۲۱). تهذیب اللغه. بیروت: دار احیاء ...
  • آلوسی، محمود بن عبدالله (۱۴۱۵). روح المعانی فی تفسیر القرآن ...
  • انصاری، محمد علی (۱۴۱۵). الموسوعه الفقهیه المیسره. قم: مجمع الفکر ...
  • بحرانی، یوسف بن احمد (۱۳۶۳). الحدائق الناضره فی احکام العتره ...
  • بهجت، محمدتقی (۱۳۸۶). استفتاءات. قم: دفتر حضرت آیت الله العظمی ...
  • ترحینی عاملی، محمد حسن (۱۳۸۵). الزبده الفقهیه فی شرح الروضه ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد (۱۳۷۶). الصحاح: تاج اللغه و صحاح ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۹). وسائل الشیعه. چاپ اول، ...
  • حسینی عاملی، محمد جواد بن محمد (۱۴۱۹). مفتاح الکرامه فی ...
  • حلی (علامه)، حسن بن یوسف (۱۴۰۲). رجال العلامه الحلی. چاپ ...
  • حلی (علامه)، حسن بن یوسف (۱۴۱۳). قواعد الاحکام. تصحیح جامعه ...
  • حلی (علامه)، حسن بن یوسف (بی تا). تذکره الفقهاء (ط ...
  • حلی (محقق)، جعفر بن حسن (۱۴۰۸). شرائع الاسلام فی مسائل ...
  • حیدری، محمد (۱۳۸۱). معجم الافعال المتداوله و مواطن استعمالها. قم: ...
  • خمینی ، روح الله (بی تا). تحریر الوسیله. تهران: موسسه ...
  • خوئی، ابوالقاسم (۱۴۱۰). منهاج الصالحین. قم: مدینه العلم.. ...
  • خوئی، ابوالقاسم (۱۴۱۸). موسوعه الامام الخوئی. قم: موسسه احیاء آثار ...
  • دهخدا، علی اکبر (۱۳۹۰). لغت نامه. تهران: دانشگاه تهران، موسسه ...
  • روحانی، محمد صادق (۱۳۸۳). استفتاءات. قم: حدیث دل.. ...
  • زارعی سبزواری، عباسعلی (۱۴۳۰). القواعد الفقهیه فی فقه الامامیه. قم: ...
  • زین الدین، محمد امین (۱۴۱۳). کلمه التقوی. قم: مطبعه مهر.. ...
  • سبحانی تبریزی، جعفر (۱۳۹۱). احکام القصاص فی الشریعه الاسلامیه الغراء. ...
  • سبحانی تبریزی، جعفر (۱۴۱۵). نظام الارث فی الشریعه الاسلامیه الغراء. ...
  • سبزواری، محمدباقر بن محمدمومن (۱۳۸۱). کفایه الفقه. قم: موسسه النشر ...
  • شبیری زنجانی، محمد جواد (بی تا). کشف النقاب عن وجوه ...
  • شوشتری، محمدتقی (۱۴۱۰). قاموس الرجال. چاپ:دوم، قم: موسسه النشر الاسلامی.. ...
  • صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد (۱۴۱۴). المحیط فی اللغه. ...
  • صانعی، یوسف (۱۳۸۸). استفتائات قضایی مطابق با فتاوای آیه الله ...
  • صدوق (ابن بابویه)، محمد بن علی (۱۳۶۳). من لا یحضره ...
  • صیمری، مفلح بن حسن (۱۴۲۰). غایه المرام فی شرح شرائع ...
  • طباطبایی حکیم، محمد سعید (۱۴۲۷). مسائل معاصره فی فقه القضاء. ...
  • طباطبایی کربلایی، علی بن محمد علی (۱۴۰۴). ریاض المسائل (ط. ...
  • طباطبایی، محمد حسین (۱۳۹۰). المیزان فی تفسیر القرآن. ۲۰جلد، چاپ ...
  • طبرسی، فضل بن حسن (۱۴۱۲). تفسیر جوامع الجامع. ۴جلد، چاپ ...
  • طوسی (شیخ)، محمد بن حسن (۱۳۶۵). تهذیب الاحکام. تحقیق حسن ...
  • طوسی (شیخ)، محمد بن حسن (۱۳۸۷). المبسوط فی فقه الامامیه. ...
  • طوسی (شیخ)، محمد بن حسن (۱۴۰۷). الخلاف. قم: موسسه النشر ...
  • طوسی (شیخ)، محمد بن حسن (۱۴۲۰). فهرست کتب الشیعه و ...
  • طوسی (شیخ)، محمد بن حسن (۱۴۲۷). رجال الطوسی. چاپ سوم، ...
  • عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی (۱۴۱۳). مسالک الافهام ...
  • عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی (بی تا). الروضه ...
  • علوی گرگانی، محمدعلی (۱۳۸۴). اجوبه المسائل. قم: دفتر حضرت آیت ...
  • فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (۱۳۷۳). کنز العرفان فی فقه ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد (۱۴۰۹). کتاب العین. ۹جلد، چاپ دوم، ...
  • فیروز آبادی، محمد بن یعقوب (۱۴۱۵). القاموس المحیط. ۴جلد، چاپ ...
  • فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (۱۳۹۵). مفاتیح الشرائع. چاپ ...
  • فیومی، احمد بن محمد (۱۴۱۴). المصباح المنیر فی غریب الشرح ...
  • کلینی، ابو جعفر محمد بن یعقوب (۱۴۰۷). الکافی. ۸ جلد، ...
  • کرکی، علی بن حسین (۱۴۱۴). جامع المقاصد فی شرح القواعد. ...
  • کشی، محمد بن عمر (۱۴۰۴). اختیار معرفه الرجال. چاپ اول، ...
  • مرتضی زبیدی، محمد بن محمد (۱۴۱۴). تاج العروس من جواهر ...
  • معلوف، لویس (۲۰۰۰). المنجد فی اللغه العربیه المعاصره. بیروت: دار ...
  • مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (بی تا). مجمع الفائده و ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۴۲۷). استفتاءات. گردآوری ابوالقاسم علیان نژادی، قم: ...
  • مهنا، عبدالله علی (۱۴۱۳). لسان اللسان. تهیه کننده المکتب الثقافی ...
  • مومن قمی، محمد (۱۴۲۵). الولایه الالهیه الاسلامیه. قم: موسسه النشر ...
  • نجاشی، احمد بن علی (۱۳۶۵). رجال النجاشی. چاپ اول، قم: ...
  • نجفی (صاحب جواهر)، محمد حسن (بی تا). جواهر الکلام فی ...
  • نرم افزار استفتائات قضایی، نگارش دوم؛. ...
  • هاشمی شاهرودی، محمود (۱۴۳۲). موسوعه الفقه الاسلامی المقارن. چاپ: اول، ...
  • نمایش کامل مراجع