بازخوانی و شناسایی سفال های منقوش مس و سنگ نوع RWB از پروژه ماهیدشت، غرب زاگرس مرکزی

سفال موسوم به RWB ازجمله سنت های سفالی دوران مس وسنگ مناطق غرب زاگرس مرکزی است. این عنوان توسط «لوین» و تیم پروژه ماهیدشت بر این گونه سفالی اطلاق شده است. تنها اطلاعات موجود درباره این سنت سفالی به پروژه ماهیدشت در فاصله سال های ۷۸-۱۹۷۵م. برمی گردد. این پروژه به دلایل سیاسی و وقوع انقلاب اسلامی ناتمام باقی مانده و درنتیجه هیات مذکور موفق به انتشار کامل داده های گردآوری شده و طبیعتا سفال های گونه RWB نشدند. در پژوهش حاضر درپی پاسخ گویی به ابهامات و پرسش های یاد شده و نیز ارائه تصویری کامل و جدیدتر از این سفال، شواهد سفالین نوع RWB کاوش تپه چقاماران که اکنون در موزه ملی ایران نگه داری می شوند نیز از نزدیک مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. در مطالعه پیش رو علاوه بر بررسی دقیق جزییات فنی سفال های یاد شده، با جمع بندی تحقیقات صورت گرفته درمورد گاهنگاری و دامنه گسترش سفال نوع RWB نتایج جدیدی به دست آورده است که برخی از آن ها با تحقیقات قبلی سایر پژوهشگران این حوزه هم خوان نیست و در تضاد با آن ها قرار می گیرد. باتوجه به مطلب گفته شده ابهامات و پرسش های زیادی درباره این گونه سفالی وجود دارد؛ مشخصات فنی و دقیق سفال نوع RWB چیست؟ گاهنگاری دقیق و بازه زمانی این گونه در جدول گاهنگاری پیش ازتاریخ غرب ایران چه تاریخی را دربر می گیرد؟ این سنت سفالی چه مناطقی از غرب ایران را تحت پوشش دارد؟ برخی از محوطه های تاریخ گذاری شده غرب ایران با سفال نوع نخودی با نقوش سیاه رنگ (Black on Buff / BOB) به وضوح سفال نوع RWB هستند که به دلیل عدم وجود مستندات از پروژه ماهیدشت تاکنون به اشتباه به فرهنگ BOB اطلاق شده اند. به طورکلی آن چه که در این نوشتار ارائه می شود؛ جدیدترین بازخوانی از اطلاعات مربوط به گونه سفال RWB در مطالعات دوران مس وسنگ غرب ایران است.

کلیدواژه ها:

RWB Ware ، Mahidasht Project ، Central Zagros ، Chronology ، Late Chalcolithic Period. ، گونه RWB ، پروژه ماهیدشت ، زاگرس مرکزی ، گاهنگاری ، مس وسنگ جدید ۱.