مقایسه اثر کاربرد منفرد و ترکیبی کودهای آلی، شیمیایی و شیرابه کود دامی بر عملکرد، اجزای عملکرد و اسانس گیاه دارویی گشنیز (Coriandrum sativum L.) در شرایط مشهد

مدیریت صحیح خاک از ارکان اصلی دستیابی به کشاورزی پایدار محسوب می شود. در این راستا، آزمایشی به منظور بررسی تاثیر انواع کودهای آلی، شیمیایی و ترکیب آن ها بر عملکرد، اجزای عملکرد دانه و اسانس گیاه دارویی گشنیز با نام علمی Coriandrum sativum L. در سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. این آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با هفت تیمار (کود گاوی، شیرابه کود دامی، کود شیمیایی، سه تیمار دوگانه هر یک از منابع کودی و شاهد) و سه تکرار اجرا گردید. نتایج نشان دادند که بیشترین عملکرد تر و خشک (به ترتیب ۷۱۳۰۰ و ۱۴۹۰۰ کیلوگرم در هکتار) مربوط به تیمار ترکیبی کود گاوی + کود شیمیایی بود. شیرابه کود دامی باعث افزایش تعداد دانه در بوته، تعداد چتر در بوته ،عملکرد تر و خشک (به ترتیب ۱۲۰۶، ۵۸.۳۳، ۴۸۵۰۰ و ۱۳۲۰۰ کیلوگرم بر مترمربع) در مقایسه با تیمار کود شیمیایی شد. بیشترین ارتفاع بوته در تیمار کود گاوی به دست آمد. بیشترین مقدار شاخص برداشت پس از شاهد (۴۹.۷۵ درصد)، در تیمار کود گاوی (۴۷.۷۸ درصد) مشاهده شد. نتایج نشان داد که تیمار شیرابه کود دامی، بیشترین درصد اسانس و عملکرد اسانس را به خود اختصاص داد. به طورکلی، استفاده از شیرابه کود دامی در بیشتر صفات دارای برتری بود و ترکیب کود گاوی و کود شیمیایی نیز رشد و عملکرد گیاه را نسبت به شاهد بهبود دادند. این نتایج تاکید می کند که جایگزینی کودهای شیمیایی با کودهای آلی به خصوص شیرابه کود دامی، می تواند در بهبود رشد و عملکرد گیاهان دارویی موثر باشد.

کلیدواژه ها:

درصد اسانس ، شاخص برداشت ، کود های آلی ، وزن هزار دانه