تاثیر قارچ میکوریزا و باکتری های محرک رشد بر رنگیزه های فتوسنتزی، آنزیم های آنتی اکسیدانی و عملکرد گندم (Triticum aestivum L.) تحت رژیم های مختلف آبیاری

گندم (Triticum aestivum L.) یکی از مهم ترین غلات جهان است. تنش خشکی به عنوان یکی از اصلی ترین عوامل محدودکننده عملکرد گندم شناخته می شود. بنابراین، یافتن راهکارهای زیستی از جمله استفاده از قارچ میکوریزا و باکتری های محرک رشد جهت افزایش مقاومت گیاه اهمیت زیادی دارد. این پژوهش طی سال زراعی ۴۰۱-۱۴۰۰ در مزرعه تحقیقاتی جهاد کشاورزی ارشق از توابع شهرستان مشگین شهر واقع در استان اردبیل با هدف بررسی اثر کاربرد جداگانه و ترکیبی قارچ میکوریزا و باکتری های محرک رشد بر رنگیزه های فتوسنتزی، آنزیم های آنتی اکسیدانی و عملکرد گندم تحت سطوح مختلف آبیاری انجام گرفت. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. عامل ها شامل چهار سطح کود زیستی (شاهد، قارچ میکوریزا، باکتری های محرک رشد و ترکیب هر دو) و سه رژیم آبیاری (آبیاری کامل، آبیاری معادل ۵۰ درصد نیاز آبی و قطع آبیاری) بودند. بیشترین درصد کلونیزاسیون ریشه (۷۹.۶ درصد)، محتوای کلروفیل a و b و کاروتنوئیدها (به ترتیب ۲.۵۵، ۰.۸۵ و ۰.۲۰۴ میلی گرم بر گرم) و عملکرد دانه (۴۸۹۱.۶ کیلوگرم در هکتار) در تیمار آبیاری کامل همراه با کاربرد توام هر دو کود زیستی به دست آمد. در تمامی سطوح آبیاری، کاربرد کودهای زیستی به ویژه کاربرد توام آن ها موجب بهبود صفات زراعی و فیزیولوژیکی گیاه شد. یافته های این آزمایش نشان داد که کاربرد ترکیبی قارچ میکوریزا و باکتری های محرک رشد، از طریق تقویت سیستم دفاع آنتی اکسیدانی و ظرفیت فتوسنتزی راهکاری موثر برای کاهش خسارات ناشی از تنش خشکی است و زمینه کاهش مصرف کودهای شیمیایی را فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

پراکسیداز ، کاتالاز ، کاروتنوئید ، کلروفیل ، کلونیزاسیون