اثرات زیرکشنده حشره کش های فلونیکامید و ایمیداکلوپراید روی فراسنجه های جدول زندگی زنبور پارازیتوئید Diaeretiella rapae (Hym.: Braconidae)

شته مومی کلم، Brevicoryne brassicae (L.)، یکی از خسارتزاترین آفات کلزا است و زنبور پارازیتوئید Diaeretiella rapae (McIntosh) به عنوان یکی از عوامل کلیدی کنترل زیستی آن در برنامه های مدیریت تلفیقی آفات (IPM) شناخته می شود. با توجه به اهمیت اثرات زیرکشنده آفت کش ها بر دشمنان طبیعی، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات غلظت کشنده ۲۵ درصد (LC۲۵ ) فلونیکامید و ایمیداکلوپراید بر فراسنجه های جدول زندگی این زنبور انجام شد. آزمایش ها در شرایط کنترل شده آزمایشگاهی، به روش پاشش مستقیم بر حشرات روی دیسک های برگی انجام شد. داده ها با استفاده از روش جدول زندگی سن–مرحله دو جنسی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد هر دو حشره کش سبب افزایش طول دوره نابالغ، کاهش طول عمر حشرات کامل و کاهش باروری زنبور شدند. همچنین شاخص های جمعیتی شامل نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r)، نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ)، نرخ خالص تولیدمثل (R۰) و نرخ ناخالص تولیدمثل (GRR)  در هر دو تیمار نسبت به شاهد کاهش یافت، در حالی که میانگین طول یک نسل (T) افزایش پیدا کرد. ایمیداکلوپراید در مقایسه با فلونیکامید اثرات منفی شدیدتری بر بیشتر ویژگی های زیستی و جمعیتی زنبور داشت و کاهش بیشتری در زنده مانی، تولیدمثل و رشد جمعیت ایجاد کرد. به طور کلی، نتایج نشان داد که هرچند هر دو حشره کش دارای اثرات زیرکشنده بر این دشمن طبیعی هستند، فلونیکامید در مقایسه با ایمیداکلوپراید سازگاری بیشتری با برنامه های مدیریت تلفیقی آفات دارد. بنابراین، در صورت ضرورت استفاده از این ترکیبات، انتخاب آفت کش، زمان بندی مناسب کاربرد و توجه به فعالیت دشمنان طبیعی برای حفظ کارایی کنترل زیستی ضروری است.

کلیدواژه ها:

شته مومی کلم ، مدیریت تلفیقی آفات ، نئونیکوتینوئید ، نرخ ذاتی افزایش جمعیت