کرشمه دائو در نقاشی چینی(نگاهی به رساله مقدمه در باب صورتگری منظره اثر دزنگ بینگ)

در هنر نقاشی منظره در سرزمین چین، همچون بسیاری دیگر از هنرها، بسی بیش از تاثیر پذیری از سنن کنفوسیوسی یا بودایی، ریشه های دائویی به چشم می آید و بنیادی ترین مسئله ای که اصالت این ریشه را تبیین می کند، وجهه نظر صورتگران چین درباره «صورت ها» است. با وجود پژوهش های متعدد در زمینه تاریخ و تکنیک های نقاشی چینی، تحلیل متون کهن چینی در باب فلسفه نقاشی براساس تعالیم دائویی برای درک چگونگی تجلی معنی در صورت و عبور از صورت به سوی معنی ضروری است. این مطالعه باهدف بررسی پیوند میان هنر صورتگری چین و مابعدالطبیعه دائویی، در پی پاسخ به این پرسش است که رساله «مقدمه در باب صورتگری منظره» نوشته دزنگ بینگ (۳۷۵-۴۴۳ م. که شخصا بودایی غیرراهب بود) چگونه پارادوکس میان محدودیت صورت و تعالی دائو (مبداالمبادی) از صورت ها را حل می کند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد دزنگ بینگ با طرح مفاهیمی چون «مشابهت نوعی» و تکیه بر «روح مینوی»، نقاشی منظره را به تجلی گاهی برای «کرشمه دائو» بدل می سازد. در نهایت، تبیین می شود که رعایت قاعده «تطابق با چشم و توافق با دل»، موجب تبدیل شدن اثر هنری به دروازه ای می شود که ضمیر مخاطبی را که در آن گام نهد، از قید فرم رها کرده و به مبادی آسمانی صور متصل می کند.

کلیدواژه ها:

نقاشی چینی ، دائوئیسم منظره ، دزنگ بینگ ، صورت و بی صورت