الگوی تلنگر رفتاری به مثابه محرک اجرای خط مشی های اداری و استخدامی کشور

با گسترش بهره گیری از یافته های علوم رفتاری در عرصه خط­مشی گذاری عمومی، مفهوم «تلنگر رفتاری» به عنوان یکی از ابزارهای تغییر رفتار، جایگاه ویژه ای یافته است. تلنگرها می­توانند به طور قابل توجهی بر تصمیمات و رفتارها تاثیر بگذارند و طراحی و اثربخشی خط مشی های اداری و استخدامی را بهبود بخشند. هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین مولفه های تلنگر رفتاری و تبیین نقش آن در بهبود اجرای خط مشی های اداری و استخدامی کشور است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، کیفی از نوع تحلیل مضمون است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساخت یافته با ۱۲ نفر از مدیران، کارشناسان و صاحب نظران حوزه مدیریت دولتی و خط مشی گذاری عمومی که در دستگاه­های اجرایی مشغول فعالیت بودند؛ گردآوری شد. در مجموع ۳۲۱ کد پایه، ۵۳ مضمون سازمان دهنده و ۸ مضمون فراگیر شناسایی گردید. یافته ها نشان می دهد که مولفه هایی همچون آگاه سازی و جریان رسانه ای، ساده سازی فرآیندها، برجسته سازی، هنجارهای اجتماعی، خط مشی های پیش فرض و انصراف، نهادهای مردمی، عناصر تغییرات محیط و پایش ها و هشدارها از جمله عوامل کلیدی در به کارگیری تلنگر رفتاری برای بهبود اجرای خط مشی های اداری به شمار می آیند. نتایج نشان داد که تلنگرهای رفتاری از طریق سازوکارهای نرم و ادغام در ساختارهای اجرایی بر رفتار مجریان تاثیر می گذارند. این الگو با برجسته سازی نهادهای اجتماعی و مردمی، ساده­سازی، طراحی پیش فرض های هوشمند و... می تواند کارآمدی اجرای خط مشی های اداری و استخدامی ایران را ارتقا دهد و پیوندی میان منطق طراحی و مرحله اجرا برقرار سازد.

کلیدواژه ها:

تلنگر رفتاری ، اجرای خط مشی ، خط مشی گذاری عمومی