مدل سازی عوامل اجتماعی–رفتاری موثر بر پذیرش بام های سبز در شهر اردبیل

این پژوهش با هدف بررسی عوامل روان شناختی، اجتماعی و اقتصادی موثر بر تمایل شهروندان شهر اردبیل به ایجاد بام های سبز انجام­شد. جامعه آماری شامل ۳۵۳ نفر از شهروندان بود که داده ها از طریق پرسش­نامه ساختاریافته در سال ۱۴۰۴ گردآوری و با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری به­روش حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل­شد. نتایج تحلیل همبستگی نشان­داد که متغیرهای جمعیت شناختی شامل: سن، وابستگی به درآمد کشاورزی و فاصله از نزدیک ترین فضای سبز شهری، رابطه معناداری با تمایل به ایجاد بام سبز دارند. همچنین، تمامی سازه های روان شناختی و اقتصادی مورد بررسی شامل: سودمندی درک شده فردی و اجتماعی، هنجار ذهنی، نگرش نسبت به بام سبز، سهولت استفاده ادراک شده و وضعیت اقتصادی–معیشتی، همبستگی مثبت و معناداری با تمایل رفتاری شهروندان نشان­دادند. نتایج مدل ساختاری حاکی از آن است که نگرش نسبت به بام سبز و تمایل رفتاری، قوی ترین پیش بین های رفتار واقعی در پذیرش و اجرای بام های سبز هستند؛ در حالی­که سایر سازه ها عمدتا از طریق اثرگذاری غیرمستقیم بر این دو متغیر عمل­می کنند. شاخص های برازش مدل نیز نشان دهنده اعتبار مناسب مدل پیشنهادی بوده و مقادیر SRMR کمتر از ۰۸/۰ و NFI بالاتر از ۹۰/۰ برازش قابل­قبول ساختار نظری را تایید کرد. به طور کلی، نتایج نشان می دهد که پذیرش بام های سبز در میان شهروندان بیش از آن­که تحت­تاثیر ویژگی های فردی باشد، متاثر از ادراکات شناختی، اجتماعی و زمینه های اقتصادی آنان است. در نهایت، یافته ها بیانگر آن است که در شهر اردبیل و سایر شهرها با زمینه های اجتماعی–شهری مشابه، توسعه بام های سبز می تواند با اتکا بر تقویت نگرش عمومی، افزایش آگاهی و ارائه مشوق های اقتصادی در قالب سیاست های شهری پایدار تسهیل­شود.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، پذیرش اجتماعی ، برنامه ریزی شهری ، اردبیل ، زیرساخت سبز