اثرات دگردیسی فضایی بر نظام غذایی منطقه کلانشهری تهران

برنامه ریزان شهری و منطقه ای در کشور ما، از تامین یکی از بنیادی ترین نیازهای شهروندان که همواره کاتالیز دگردیسی اجتماعی و هویت فرهنگی و توسعه اقتصادی بوده (یعنی غذا) تقریبا غفلت کرده و تمایلی به درگیری و مشارکت در زمینه مسائل آن را ندارند. بدین سان جدایی اجتماعی _ فضایی فزاینده شهروندان از نظام های غذایی رخ داده و این در حالی است که در سرتاسر تاریخ، دفاع و کنترل تامین غذا شالوده پیدایش، تکامل و حیات شهرهای ایران را شکل داده و نقشی بنیادین در توسعه جامعه گانی ایفا نموده و شرط لازم بقا و رفاه آنها بوده است. بر این اساس، پژوهش حاضر، با هدف نیل به امنیت غذایی و پایداری نظام غذایی در منطقه کلانشهری تهران و با بهره گیری از وضعیت هستی شناسی میانجی، معرفت شناسی فلسفه آزاد و روش ترکیبی و رویکرد پراگماتیک آن، ابتدا به مفهوم سازی امنیت غذایی، نظام غذایی شهری، دگردیسی فضایی و تشریح نقش و رسالت برنامه ریزان شهری در مسئله غذا پرداخته و سپس با هدف مشخص کردن نقاط اهرمی و عرصه های مداخله برنامه ریزان شهری و منطقه ای، به تحلیل دگردیسی های فضایی منطقه کلانشهری تهران طی چند دهه گذشته و اثرات آن بر نظام غذایی با مدل معادلات ساختاری واریانس_محور پرداخته است. نتایج نشان می دهد که این منطقه دگردیسی های فضایی چشمگیری را تجربه کرده و این تحولات در مجموع اثر منفی بر نظام غذایی منطقه نداشته است؛ اما در زیرلایه های «فیزیکی» و «فعالیت ها و ویژگی های جامعه و اشتغال»، اثر منفی داشته و پایداری نظام غذایی را به مخاطره انداخته است. در نهایت با جمع بندی مفاهیم نظری و مسائل ناشی از کنش متقابل دگردیسی های فضایی منطقه کلانشهری تهران و زیرلایه ها، سیاست ها و راهکارهایی در جهت بهبود نظام غذایی منطقه پیشنهاد داده شده است.

کلیدواژه ها:

امنیت غذایی ، نظام غذایی ، دگردیسی های فضایی ، منطقه کلانشهری تهران