مطالعه کیفی مشکلات جنسی نوجوانان ساکن در مراکز شبانه روزی بهزیستی

نوجوانان به عنوان یکی از گروه های سنی آسیب پذیر در معرض انواع مشکلات جنسی قرار دارند؛ مسائلی که به واسطه تغییرات سریع جسمانی، هیجانی و شناختی این دوره تشدید شده و می تواند آثار ماندگاری بر سلامت روانی، شکل گیری هویت جنسی و روابط آینده آنان برجای بگذارد. این آسیب پذیری در شرایطی مانند زندگی در مراکز شبانه روزی بهزیستی، به دلیل محدودیت های عاطفی، حمایتی و آموزشی، بیشتر نیز می شود و آنان را در برابر تجربه های آسیب زا و ناکارآمد جنسی مستعدتر می کند. هدف پژوهش حاضر مطالعه کیفی مشکلات جنسی نوجوانان ساکن در مراکز شبانه روزی بهزیستی بود که با روش کیفی از نوع پدیدارشناسی انجام شد. در پژوهش حاضر ۱۵ نوجوان با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. اطلاعات از نوجوانان با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری شده است و این روند تا زمان اشباع داده ها ادامه یافت. تجزیه و تحلیل داده ها مطابق با الگوی کلایزی انجام شد. جهت تعیین دقت و صحت اطلاعات به دست آمده از سه روش قابلیت اعتبار، قابلیت اعتماد و قابلیت تصدیق استفاده شد. استفاده از این روش تحلیلی امکان بازنمایی دقیق تجربه زیسته نوجوانان و درک چندبعدی مشکلات جنسی آنان را فراهم ساخت، به گونه ای که تمام جنبه های هیجانی، رفتاری و شناختی آنان مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل داده ها منجر به شناسایی بیست و هفت مفهوم اولیه، نه مضمون فرعی و سه مضمون اصلی گردید. سه مضمون اصلی عبارتند از: تروماهای جنسی (آزار جنسی توسط جامعه، آزار جنسی توسط اطرافیان و خانواده، یادآوری خاطرات تلخ آزار جنسی)، رفتارهای غلط جنسی (بهداشت جنسی پایین، اعتیاد به خودارضایی، روابط جنسی پرخطر) و الگویابی نامعتبر جنسی (آشنایی با رابطه جنسی از طریق فیلم پورن، آگاهی و ترغیب جنسی توسط همسالان، الگوی نامناسب جنسی). بر اساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که نوجوانان ساکن در مراکز شبانه روزی بهزیستی با مشکلات متعدد جنسی روبه رو هستند، که باید به خوبی آن ها را بشناسند و در جهت حل مشکلات یا درمان آن ها اقدام کنند. این شناخت می تواند زمینه ساز طراحی برنامه های پیشگیرانه برای کاهش آسیب های جنسی باشد. در نهایت پیشنهاد می شود متخصصان و سرپرستان این مراکز از یافته های این پژوهش در جهت ارتقای سلامت جنسی نوجوانان استفاده کنند و همچنین، برنامه های مداخله ای آموزشی جامع، شفاف، مشخص و کاربردی تدوین و عرضه شود.

کلیدواژه ها:

مشکلات جنسی ، مراکز شبانه روزی بهزیستی ، نوجوانان