<span dir="RTL" lang="FA">مقایسه نقش ویژگی های طبیعی بستر زیست بوم با تاثیر مسیرهای ارتباطی و تجاری بر ساختار معابر تاریخی کاشان

ساختار معابر تاریخی شهر کاشان دارای نظمی پیچیده و ارگانیک است که تحت تاثیر تکامل تدریجی بافت در هماهنگی با بستر زیست بوم شکل گرفته و توسعه پیدا کرده است. علاوه بر این نظام معابر داخلی هر شهر تحت تاثیر راه های ارتباطی بین شهری، منطقه ای و بین المللی نیز قرار دارد. پرسش پژوهش این است که ساختار و نظم معابر تاریخی کاشان تا چه اندازه در سازگاری با ویژگی های طبیعی بستر شکل گرفته و تا چه اندازه تحت تاثیر راه های مهم ارتباطی و تجاری ایران و منطقه قرار گرفته است. هدف پژوهش مقایسه نقش ویژگی های طبیعی بستر با تاثیر مسیرهای ارتباطی بر سازمان دهی معابر تاریخی کاشان است. محدوده تاریخی محصور در باروی دفاعی دور شهر کاشان به اضافه محله های پشت مشهد به عنوان بستر مورد مطالعه انتخاب شده است. روش پژوهش تفسیری تاریخی با تکیه بر مشاهدات میدانی، نقشه ها و عکس های هوایی، اسناد و کتب تاریخی و هم چنین مطالعات باستان شناسی است. در یک سطح هسته های اولیه شهری کاشان و سیر تکاملی آن ها مورد بررسی واقع شده، ساختار معابر تاریخی در ارتباط با ویژگی های طبیعی بستر تحلیل شده است و در سطح دیگر موقعیت کاشان نسبت به راه های مهم تجاری و ارتباطی بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که توسعه هسته های شهری و ساختار معابر تاریخی کاشان در درجه اول تحت تاثیر عامل شیب زمین و جهت جریان آب‎های زیرزمینی از جنوب غرب به شمال شرق - از سمت کوه پایه به سمت زمین های پست و بیابانی- قرار گرفته و در درجه دوم اهمیت موقعیت قرارگیری در میانه مسیرهای مهم ارتباطی تاثیرگذار بوده است.

کلیدواژه ها:

هسته تاریخی کاشان ، معابر تاریخی ، راه های مهم تجاری ، شبکه ارتباطی ، سازگاری با زیست بوم