تجلی حکمت اشراق سهروردی در آرایه های بصری قالی های محرابی دوره صفوی

پژوهش حاضر با هدف تبیین پیوند میان مبانی فلسفی حکمت اشراق شهاب الدین سهروردی و ساختار بصری قالی های محرابی عصر صفوی تدوین شده است. مسئله اصلی تحقیق بر این محور استوار است که چگونه مفاهیم انتزاعی و قدسی همچون «نورالانوار»، «عالم مثال» و «سلسله مراتب انوار» در ساحت مادی و فرم گرایانه این فرش ها بازنمایی شده اند. روش تحقیق در این نوشتار، توصیفی-تحلیلی با رویکردی پدیدارشناسانه به نمادهاست. یافته های پژوهش نشان می دهد که هنرمند صفوی با درک عمیق از فلسفه نوری سهروردی، عناصری چون قندیل، هندسه قوس محراب و درخت زندگی را نه به عنوان تزئین، بلکه به مثابه دریچه ای به سوی عالم معنا به کار گرفته است. تمرکز بر تقارن مرکزی و درخشش رنگ های نمادین، این قالی ها را از یک زیرانداز ساده به یک «محراب نوری» برای سیر و سلوک معنوی نمازگزار تبدیل کرده است.

کلیدواژه ها:

حکمت اشراق ، سهروردی ، قالی محرابی ، دوره صفوی ، نمادشناسی نور ، عالم مثال