اثر بخشی ماساژ ورزشی بر شاخص های ریکاوری کوفتگی عضلانی تاخیری (DOMS) و پیشگیری از آسیب های ناشی از بیش تمرینی در ورزشکاران

فشارهای فزاینده تمرینات ورزشی و انقباضات برونگرا غالبا منجر به ریز آسیب های تارچه ای التهاب موضعی، افت عملکرد و سندرم بیش تمرینی در ورزشکاران می شوند؛ بنابراین اتخاذ راهکارهای موثر ریکاوری نقشی تعیین کننده در حفظ سلامت و ارتقای اوج عملکرد ایفا می کند. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی نظام مند و تحلیلی شواهد تجربی پیرامون اثر بخشی ماساژ ورزشی بر شاخص های ریکاوری، فیزیولوژیک، پاتوفیزیولوژی کوفتگی عضلانی تاخیری (DOMS) و پیشگیری از آسیب های ناشی از بیش تمرینی بود. روش کار مبتنی بر چارچوب مرور سیستماتیک و فراتحلیل کارآزمایی های بالینی و مطالعات تجربی پایگاه های معتبر بین المللی شامل Scopus، PubMed، ScienceDirect و Cochrane Library بود که در آنها متغیرهای کمی، بیومارکرهای سرمی (کراتین کیناز و لاکتات دهیدروژناز)، هورمون های استرس (کورتیزول)، تغییرپذیری ضربان قلب، شدت درد ادراک شده و شاخص های بیومکانیکی مورد بررسی قرار گرفته بودند. تحلیل یافته ها نشان داد که اعمال مکانوتراکشن ناشی از ماساژ ورزشی از طریق سرکوب مسیر سیگنالینگ التهابی فاکتور هسته ای کاپا B و فعال سازی بیوژنز میتوکندریایی، موجب تسریع کلیرنس آنزیم های آسیب عضلانی بین ۲۰ تا ۴۵ درصد و افت پایدار سطح کورتیزول سرم می شود. همچنین از منظر مدولاسیون درد، ماساژ با تحریک تارهای قطور میلین، دار مهار تئوری کنترل دروازه ای نخاعی و القای ترشح بتااندورفین ها شدت درک درد ناشی از DOMS را در بازه زمانی ۲۴ تا ۷۲ ساعت پس از تمرین بین ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش داده و با بازگرداندن توازن میوفاشیال، غیرفعال سازی نقاط ماشه ای و ارتقای حس عمقی از تبدیل بیش رسی عملکردی به سندرم بیش تمرینی و بروز کشیدگی های مزمن اسکلتی عضلانی جلوگیری می کند. در نتیجه ماساژ ورزشی به ویژه با پروتکل های پس از تمرین با مدت زمان ۲۰ تا ۳۰ دقیقه و فشار کنترل شده، یک استراتژی غیردارویی ایمن با پایه زیست شناختی قوی و بسیار کارآمد در بازیافت توان عضلانی، کنترل التهاب و مدیریت ریسک آسیب های ورزشی به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

ماساژ ورزشی ، ریکاوری فیزیولوژیک ، کوفتگی عضلانی تاخیری ، سندرم بیش تمرینی ، آسیب های اسکلتی عضلانی