تاثیر شش هفته تمرینات اصلاحی NASM بر تعادل پویا، هماهنگی حرکتی، عملکرد حرکتی، زاویه لوردوز کمری و دامنه حرکتی ستون فقرات در زنان مبتلا به سندروم متقاطع تحتانی

زمینه و هدف: سندروم متقاطع تحتانی (LCS) یکی از شایع ترین اختلالات عضلانی اسکلتی ناحیه کمری لگنی است که با الگوی مشخصی از عدم تعادل عضلانی، ضعف عضلات گلوتئال و شکمی عمیق در مقابل سفتی عضلات فلکسور هیپ و اکستانسور کمر همراه بوده و می تواند منجر به اختلال در تعادل پویا، هماهنگی حرکتی، عملکرد حرکتی، افزایش زاویه لوردوز کمری و کاهش دامنه حرکتی ستون فقرات شود. رویکردهای نوین اصلاحی از جمله سیستم تمرینات اصلاحی آکادمی ملی طب ورزش آمریکا (NASM) با تاکید بر پیوستار چهار مرحله ای مهار، کشش، فعال سازی و یکپارچگی به دنبال اصلاح پایدار این الگوهای ناکارآمد هستند. با این حال، شواهد مربوط به اثربخشی این رویکرد بر مجموعه ای از شاخص های عملکردی در افراد مبتلا به LCS به ویژه در جمعیت ایرانی محدود است. هدف این پژوهش تعیین تاثیر شش هفته تمرینات اصلاحی NASM بر تعادل پویا، هماهنگی حرکتی، عملکرد حرکتی، زاویه لوردوز کمری و دامنه حرکتی ستون فقرات در زنان مبتلا به سندروم متقاطع تحتانی بود. روش کار: این مطالعه به روش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بر روی ۳۰ زن مبتلا به سندروم متقاطع تحتانی با دامنه سنی ۲۰ تا ۴۵ سال مراجعه کننده به کلینیک های فیزیوتراپی و مراکز حرکات اصلاحی شهر سراب در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۵ انجام شد. شرکت کنندگان به طور تصادفی در دو گروه (هر گروه ۱۵ نفر) شامل: (۱) گروه تجربی (تمرینات اصلاحی NASM) و (۲) گروه کنترل (مراقبت استاندارد بدون مداخله ساختارمند) تخصیص یافتند. مداخله به مدت شش هفته، سه جلسه در هفته، هر جلسه ۴۵-۶۰ دقیقه اجرا شد. پروتکل NASM شامل مراحل مهار (خودآزادسازی میوفاشیال با فوم رولر روی هیپ فلکسورها و ارکتور اسپاین)، کشش (کشش ایستاده هیپ فلکسور و ادکتورها)، فعال سازی (بریج، کف اکستنشن هیپ، چهارپا)، فعال سازی عرضی شکم و یکپارچگی (اسکوات کمکی، پرنده-سگ، تعادل تک پا) بود که با رعایت اصل پیشرفت تدریجی طی شش هفته طراحی شد. گروه کنترل هیچ مداخله تمرینی ساختارمندی دریافت نکرد. تعادل پویا با آزمون تعادل X نرمال شده بر اساس طول اندام، هماهنگی حرکتی با آزمون KK (چهار زیرآزمون)، عملکرد حرکتی با آزمون غربالگری حرکتی عملکردی FMS امتیاز کلی از ۲۱، زاویه لوردوز کمری با خط کش منعطف قالب گیری از مهره CY تا و دامنه حرکتی ستون فقرات (فلکشن و اکستنشن کمری) با تست دو بار اصلاح شده شوبر در دو مرحله پیش آزمون (پیش از مداخله) و پس آزمون (پس از شش هفته) اندازه گیری شدند. داده ها با استفاده از آزمون شاپیرو ویلک بررسی نرمالیتی، آزمون تی وابسته (بررسی تغییرات یافته ها) و آزمون تی مستقل مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج: آزمون تی مستقل در مرحله پیش آزمون نشان داد که بین دو گروه کنترل و تجربی در هیچ یک از متغیرهای پژوهش تفاوت معنی داری وجود نداشت (p>۰/۰۵) که بیانگر همگنی اولیه گروه ها بود. اما در مرحله پس آزمون تفاوت معنی داری بین دو گروه در تمامی متغیرها مشاهده شد (p<۰/۰۰۱). نتایج آزمون تی وابسته نشان داد که در گروه تجربی بهبود معنی داری در تمامی شاخص های عملکردی ایجاد شد (p<۰/۰۰۱)، در حالی که گروه کنترل تغییر معناداری نشان نداد (p>۰/۰۵). به طور مشخص گروه تجربی افزایش معنی داری در تعادل پویا (۷/۷۰ درصد، d=۲/۱۲)، هماهنگی حرکتی (۱۰/۲۵ درصد، d=۲/۱۷) و عملکرد حرکتی (۳۲/۸۳ درصد، d=۷/۲۱) داشت. همچنین کاهش معنی داری در زاویه لوردوز کمری (۱۶/۶۱ درصد، d=۵/۲۵-)، افزایش دامنه فلکشن کمری (۴۸/۲۸ درصد، d=۱۲/۲۴) و کاهش دامنه اکستنشن کمری (۲۸/۶۱ درصد، d=۸/۹) در گروه تجربی مشاهده شد. اندازه های اثر برای تمامی متغیرها بسیار بزرگ بود. نتیجه گیری: شش هفته تمرینات اصلاحی NASM تاثیر مثبت و معناداری بر تمامی شاخص های عملکردی شامل تعادل پویا، هماهنگی حرکتی، عملکرد حرکتی، زاویه لوردوز کمری، دامنه فلکشن و اکستنشن ستون فقرات در زنان مبتلا به سندروم متقاطع تحتانی دارد. این یافته ها با اندازه های اثر بسیار بزرگ و درصد تغییرات قابل توجه حاکی از اثربخشی بالینی بالای این رویکرد اصلاحی است. با توجه به شیوع بالای سندروم متقاطع تحتانی در جوامع امروزی، به ویژه در میان افراد کم تحرک و دارای مشاغل نشسته، استفاده از این پروتکل شش هفته ای به عنوان یک برنامه استاندارد، غیرتهاجمی و کم هزینه در مراکز حرکات اصلاحی، فیزیوتراپی و کلینیک های توانبخشی توصیه می شود. همچنین این تمرینات می توانند به عنوان بخشی از برنامه های پیشگیری از آسیب در ورزشکاران و افراد فعال مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

سندروم متقاطع تحتانی (LCS) ، تمرینات اصلاحی ، NASM ، تعادل پویا ، هماهنگی حرکتی ، عملکرد حرکتی ، لوردوز کمری ، دامنه حرکتی ستون فقرات