مروری بر عوامل خطر بیومکانیکی و راهبردهای پیشگیری از آسیب منیسک زانو در ورزشکاران

آسیب های منیسک زانو از شایع ترین آسیب های مفصل زانو در ورزشکاران به شمار می روند و می توانند با درد، محدودیت عملکرد، کاهش توانایی ورزشی و افزایش خطر بروز تغییرات دژنراتیو مفصل همراه باشند. در سال های اخیر توجه پژوهشگران به نقش عوامل خطر بیومکانیکی در بروز این آسیب ها افزایش یافته است؛ زیرا بسیاری از این عوامل قابل شناسایی و اصلاح هستند. از این رو مرور شواهد موجود می تواند در طراحی برنامه های پیشگیری موثر و کاهش خطر آسیب نقش مهمی داشته باشد. هدف از این مطالعه بررسی عوامل خطر بیومکانیکی و راهبردهای پیشگیری از آسیب های منیسک زانو در ورزشکاران است. روش بررسی این مطالعه به صورت مروری انجام شد. مقالات منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ از پایگاه های اطلاعاتی Google Scholar، SPORTDiscus، Web of Science، Scopus، PubMed و پایگاه های علمی ایرانی Magiran، SID، IranDoc، Civilica جست وجو شدند. پس از حذف مطالعات تکراری و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۱۰ مطالعه واجد شرایط انتخاب و یافته های آن ها با تمرکز بر عوامل خطر بیومکانیکی و راهبردهای پیشگیری تحلیل و جمع بندی شد. یافته ها: نتایج مطالعات نشان داد که اختلال در کنترل عصبی عضلانی، ضعف عضلات اندام تحتانی، افزایش والگوس دینامیک زانو، الگوهای نادرست فرود و تغییر جهت، کاهش تعادل و حس عمقی، محدودیت دامنه حرکتی برخی مفاصل و توزیع نامناسب نیروهای وارد بر زانو از مهم ترین عوامل خطر بیومکانیکی آسیب های منیسک هستند؛ همچنین برنامه های تمرینی شامل تمرینات قدرتی، تعادلی، حس عمقی، کنترل عصبی عضلانی، اصلاح الگوهای حرکتی و مدیریت مناسب بار تمرینی در کاهش خطر این آسیب ها موثر گزارش شده اند. نتیجه گیری: با توجه به نقش عوامل بیومکانیکی در بروز آسیب های منیسک زانو، شناسایی و اصلاح این عوامل می تواند گام موثری در پیشگیری از آسیب باشد. اجرای برنامه های تمرینی مبتنی بر شواهد همراه با آموزش صحیح الگوهای حرکتی و پایش بار تمرینی ضمن کاهش خطر آسیب به بهبود عملکرد ورزشکاران نیز کمک می کند. با این حال انجام مطالعات آینده با کیفیت روش شناختی بالاتر برای تدوین راهکارهای اختصاصی در رشته های مختلف ورزشی ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

عوامل خطر بیومکانیکی ، پیشگیری ، آسیب منیسک زانو ، ورزشکاران ، کنترل عصبی عضلانی