تاثیر تمرینات اصلاحی در مقابل تمرینات ثبات مرکزی بر قدرت عضلات اکستنسور و فلکسور تنه در افراد مبتلا به کمردرد مزمن غیر اختصاصی

کمردرد مزمن غیر اختصاصی به عنوان اصلی ترین علت ناتوانی در جهان نیازمند مداخلات درمانی مبتنی بر شواهد است. با وجود کاربرد گسترده تمرینات اصلاحی و ثبات مرکزی در مدیریت این عارضه، مقایسه مستقیم این دو رویکرد با تکیه بر ارزیابی عینی قدرت ایزوکینتیک عضلات فلکسور و اکستنسور تنه در ادبیات پژوهشی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش مقایسه تاثیر هشت هفته تمرینات اصلاحی در برابر تمرینات ثبات مرکزی بر قدرت عضلات اکستنسور و فلکسور تنه، شدت درد، ناتوانی عملکردی و استقامت عضلانی در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن غیر اختصاصی بود. این پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه های موازی مستقل روی ۸۰ بیمار مبتلا به کمردرد مزمن غیر اختصاصی انجام شد که از طریق تصادفی سازی بلوکی در دو گروه تمرینات اصلاحی و ثبات مرکزی هر کدام ۴۰ نفر تقسیم شدند. هر دو پروتکل به مدت هشت هفته در سه فاز پیشرونده اجرا شدند. قدرت ایزوکینتیک اکستنسور و فلکسور تنه با دستگاه Biodex System ۴ Pro در سرعت زاویه ای ۶۰ درجه بر ثانیه، شدت درد با مقیاس VAS، ناتوانی عملکردی با شاخص اسوستری و استقامت عضلانی با پروتکل استاندارد مک گیل ارزیابی شدند. داده ها با Independent t-test، Paired t-test و تحلیل کوواریانس با کنترل پیش آزمون در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تجزیه و تحلیل شدند. هر دو گروه در تمامی پنج متغیر وابسته بهبودهای معنادار درون گروهی با سطح p<۰.۰۰۱ نشان دادند. در گروه تمرینات اصلاحی، قدرت اکستنسور ۱۷.۰۵ درصد، فلکسور ۱۷.۶ درصد، استقامت عضلانی ۲۸.۳ درصد افزایش و شدت درد ۳۸.۷ درصد و ناتوانی عملکردی ۳۰.۱ درصد کاهش یافت. در گروه ثبات مرکزی این مقادیر به ترتیب ۲۴.۶، ۲۷.۲، ۶۱.۸، ۵۱.۵ و ۴۲.۵ درصد بود. اندازه های اثر درون گروهی گروه ثبات مرکزی در تمام متغیرها به طور سیستماتیک بزرگ تر بود و در متغیرهای درد، ناتوانی و استقامت به ترتیب ۳.۲۱، ۲.۳۷ و ۲.۳۵ به طبقه عظیم ارتقا یافت. در مقایسه بین گروهی گروه ثبات مرکزی در چهار متغیر از پنج برتری معنادار نشان داد؛ بزرگ ترین تمایز در استقامت عضلانی با اختلاف میانگین ۱۶.۷ ثانیه، اندازه اثر ۱.۲۶ و سطح p<۰.۰۰۱ مشاهده شد. تنها در اکستنسور تنه تفاوت بین گروهی به آستانه معناداری نرسید. نتایج تحلیل کوواریانس با بزرگ ترین اتا مجذور گروهی در استقامت عضلانی به میزان ۰.۲۹۱ برتری خالص و مستقل پروتکل ثبات مرکزی را پس از کنترل تفاوت های اولیه تایید کرد. تمرینات ثبات مرکزی با برتری چندبعدی و منسجم در هر پنج متغیر وابسته به عنوان پروتکل خط اول درمانی برای کمردرد مزمن غیر اختصاصی توصیه می شود. با این حال تمرینات اصلاحی نیز بهبودهای بالینی معناداری ایجاد کرد و رویکرد ترکیبی توالی محور شامل هشت هفته ثبات مرکزی به عنوان فاز اول و چهار هفته اصلاحی به عنوان فاز دوم می تواند برای دستیابی به نتایج حداکثری در نظر گرفته شود.

کلیدواژه ها:

کمردرد مزمن غیر اختصاصی ، تمرینات ثبات مرکزی ، تمرینات اصلاحی ، قدرت ایزوکینتیک ، دینامومتر ایزوکینتیک ، استقامت عضلانی ، تحلیل کوواریانس