مقایسهاثر شش هفته تمریناتتعادلیبا و بدون تمریناتهاپینگبر حس عمقیوعملکرد حرکتی بسکتبالیستهای زن مبتلا به ناپایداری عملکردی مچ پا

مقدمه و هدف ورزش بسکتبال به عنوان یکی از رشته های محبوب نیازمند حرکات سریع چرخشی و پرشی است که فشار زیادی بر مفاصل اندام تحتانی به ویژه مچ پا وارد می کند. آسیب های مچ پا از شایع ترین آسیب ها در ورزش بسکتبال هستند. بی ثباتی عملکردی مچ پا به عنوان یک عارضه شایع پس از پیچ خوردگی حاد با کاهش حس وضعیت مفصل، اختلال در عملکرد و محدودیت دامنه حرکتی همراه است. بنابراین هدف از این مطالعه مقایسه اثر شش هفته تمرینات تعادلی با و بدون تمرینات هاپینگ بر حس عمقی و عملکرد حرکتی بسکتبالیست های زن مبتلا به ناپایداری عملکردی مچ پا بود. روش کار این مطالعه از نوع نیمه تجربی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل ورزشکاران بسکتبالیست زن شهر تهران با میانگین سنی ۲۰ الی ۳۰ سال بود که مبتلا به ناپایداری عملکردی مچ پا بودند. ۳۶ نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شد و به ۳ گروه تمرینات تعادلی و تمرینات ترکیبی تعادلی (و هاپینگ) و گروه کنترل تقسیم شدند و گروه های مداخله ۶ هفته تمرینات را انجام دادند و بر روی گروه کنترل هیچ تمرینی انجام نشد و فعالیت های روزانه خود را دنبال کردند. در پیش آزمون ارزیابی ناپایداری عملکردی مچ پا با استفاده از پرسشنامه ناتوانی عملکردی مچ پا، حس عمقی با استفاده از گونیامتر و عملکرد حرکتی با استفاده از تست پرش مربع انجام گرفت. در ادامه پس از انجام ۶ هفته تمرینات به مدت سه جلسه در هفته برای گروه مداخله در پس آزمون متغیرهای وابسته در شرایط اندازه گیری های پیش آزمون انجام گرفت و نتایج مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش آماری تحلیل واریانس برای داده های تکراری استفاده شد. سطح معناداری در سراسر تحقیق در سطح ۹۵ درصد با ۰/۰۵ α در نظر گرفته شد. کلیه عملیات آماری اعم از آمار توصیفی و استنباطی با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام گرفت. یافته ها در مقایسه درون گروهی در هر دو گروه تمرینات تعادلی و تمرینات ترکیبی تعادلی و هاپینگ بر میزان افزایش حس عمقی، افزایش عملکرد حرکتی در پس آزمون نسبت به پیش آزمون اثر معنی داری دارند (P<۰.۰۵) ولی در گروه کنترل تفاوت معنی دار مشاهده نشد (P>۰.۰۵). در مقایسه بین گروهی بین گروه های مداخله نسبت به کنترل و بین دو گروه مداخله تفاوت معنی داری در میزان افزایش حس عمقی و افزایش عملکرد حرکتی مشاهده شد، به طوریکه گروه تمرینات ترکیبی تعادلی و هاپینگ نسبت به تمرینات تعادلی تاثیر و اندازه اثر بیشتری بر افزایش افزایش حس عمقی و افزایش عملکرد حرکتی داشت (P<۰.۰۵). این روش کارآمدتری برای بازگرداندن عملکرد کامل مچ پا و کاهش خطر آسیب مجدد در ورزشکاران بسکتبال محسوب می شود و پیشنهاد می گردد به عنوان پروتکل اصلی توانبخشی این گروه از ورزشکاران تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

تمرینات تعادلی ، تمرینات هاپینگ ، حس وضعیت مچ پا ، عملکرد حرکتی ، بی ثباتی عملکردی مچ پا