مطالعه مروری و تطبیقی نظام کمک داور ویدئویی(VAR) در فوتبال اروپا و ایران، چالش ها، فرصت ها و الزامات توسعه VAR

تحولات فناوری در ورزش حرفه ای طی دهه اخیر موجب تغییرات گسترده ای در فرآیند مدیریت و قضاوت مسابقات شده است. یکی از مهم ترین این فناوری ها سیستم کمک داور ویدئویی (Video Assistant Referee: VAR) است که با هدف افزایش دقت تصمیم گیری داوران و کاهش خطاهای تاثیرگذار در فوتبال معرفی شد. هدف این مقاله، بررسی مروری و تطبیقی روند پیاده سازی، کارکرد ها، چالش ها و پیامدهای استفاده از VAR در فوتبال اروپا و ایران بر اساس مطالعات منتشر شده بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ است. روش پژوهش حاضر از نوع مروری - تحلیلی بوده و منابع علمی معتبر، گزارش های فدراسیون بین المللی فوتبال (FIFA)، هیئت بین المللی فوتبال (IFAB)، مقالات نمایه شده در پایگاه های Scopus و Web of Science و گزارش های لیگ های حرفه ای مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج نشان می دهد که لیگ های اروپایی با بهره گیری از زیرساخت های فنی پیشرفته، آموزش مستمر داوران و استانداردسازی فرآیندهای اجرایی توانسته اند دقت تصمیمات داوری را به شکل محسوسی افزایش دهند. در مقابل، فوتبال ایران همچنان با مشکلاتی نظیر محدودیت تجهیزات، هزینه های اجرایی، کمبود نیروی متخصص و ناهماهنگی مدیریتی مواجه است. یافته ها بیانگر آن است که توسعه موفق VAR در ایران مستلزم سرمایه گذاری پایدار، آموزش تخصصی و الگوبرداری از مدل های اجرایی موفق اروپا است.

کلیدواژه ها:

کمک داور ویدئویی ، VAR ، فوتبال ایران ، فوتبال اروپا ، فناوری ورزشی ، داوری فوتبال ، مدیریت ورزشی