بررسی تحلیلی مبانی مسئولیت مدنی مربیان و داوران در حوادث ناشی از مسابقات ورزشی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیلی مبانی مسئولیت مدنی مربیان و داوران در حوادث ناشی از مسابقات ورزشی و تبیین چارچوب های حقوقی حاکم بر جبران خسارت های بدنی به انجام رسید. این مطالعه از نظر ماهیت یک پژوهش کیفی و اسنادی با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر سنتز مفهومی است که بدون هرگونه جامعه آماری انسانی و از طریق بازخوانی و تحلیل متون قانونی، آرای مراجع داوری و قضایی و ادبیات تخصصی حقوق ورزشی به مرحله اجرا درآمد. جامعه اسنادی پژوهش شامل کلیه اسناد تقنینی، مواد قانون مدنی و مجازات اسلامی، مقررات فدراسیون های ملی و بین المللی، آرای دادگاه های داوری ورزش و مقالات معتبر حقوقی و فقهی در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۳ خورشیدی (۲۰۰۶ تا ۲۰۲۴ میلادی) بود که بر اساس پروتکل استاندارد بیانیه پریزما غربالگری شده و در نهایت ۳۴ سند معتبر جهت تحلیل برگزیده شدند. تحلیل داده ها با بهره گیری از رویکرد تحلیل مضمون و روش استنتاج تحلیلی حقوقی در نرم افزار MAXQDA ۲۰۲۰ صورت پذیرفت. یافته های حاصل از بازخوانی اسناد نشان داد که ارکان و مبانی مسئولیت مدنی مربیان و داوران در چهار بعد محوری شامل "نقض تکلیف مراقبت و نظارت ایمنی"، "نظریه تقصیر فنی و خطای اجرایی، احراز رابطه سببیت میان فعل یا ترک فعل و آسیب بدنی"، و "حدود استناد به قاعده پذیرش خطر ورزشی" طبقه بندی می شوند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که اگرچه قاعده پذیرش خطر از سوی ورزشکار مانع از انتساب حوادث ناشی از ماهیت ذاتی بازی است، اما قصور مربی در هدایت متناسب با توان فیزیکی یا انفعال داور در کنترل خطاهای خشن و شرایط زمین و وصف مجاز بودن ریسک را زایل ساخته و سبب تحقق مسئولیت مدنی و ضمان قهری می گردد. در نتیجه گیری کلی، تدوین آیین نامه های تخصصی مسئولیت فنی مربیان و داوران و الزام به پوشش های بیمه ای مسئولیت جامع، نقشی کلیدی در انتظام بخشی به رویه های قضایی و صیانت از سلامت ورزشکاران ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

مسئولیت مدنی ، حقوق ورزشی ، مربیان و داوران ، حوادث ورزشی ، تکلیف مراقبت