مروری بر فارماکوکینتیک، ایمنی اثربخشی و چالش های بالینی کانابیدیول در سگ ها و گربه ها

سیستم اندوکانابینوئیدی (ECS) با توزیع گسترده در بافت های سگ و گربه نقشی کلیدی در تنظیم، درد، التهاب و فعالیت های عصبی ایفا می کند. این مطالعه مروری سریع با هدف بررسی فارماکوکینتیک، ایمنی، اثربخشی و چالش های بالینی کانابیدیول (CBD) در سگ ها و گربه ها انجام شد. جست وجوی سیستماتیک در پایگاه های PubMed، Web of Science، Google Scholar و SID بدون محدودیت زمانی با استفاده از ترکیب واژگان مرتبط با حیوانات، مداخله و پیامدها صورت گرفت. از میان ۱۵ پژوهش کلیدی منتشر شده بین ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ بیش از ۷۵% بر روی سگ ها متمرکز بودند. یافته ها نشان داد که فرمولاسیون های نوین (لیپوزومال و نانو) و مسیرهای تجویز جایگزین (زیرجلدی و دهانی مخاطی) زیست فراهمی پایین CBD را به طور قابل توجهی افزایش می دهند. در سگ های مبتلا به استئوآرتریت دوز ۲ میلی گرم/کیلوگرم دو بار در روز باعث کاهش معنادار درد و افزایش فعالیت روزانه شد، هرچند تضادهایی بین ارزیابی های ذهنی صاحبان و اندازه گیری های عینی با صفحه نیروسنچ مشاهده گردید. در صرع مقاوم به درمان افزودن CBD به رژیم ضد صرع، فراوانی حملات را ۴۰ تا ۵۰ درصد در نیمی از بیماران کاهش داد و مکانیسم آن از طریق تعدیل گیرنده های GPR۵۵، کاهش آزادسازی گلوتامات و افزایش بازجذب آدنوزین توجیه شد. در گربه ها جذب پلاسمایی پایین تر (یک پنجم سگ ها) و نیمه عمر کوتاه تر (۲.۴ ساعت در مقایسه با ۴.۲ ساعت) چالش های جدی در اثربخشی ایجاد کرده است به گونه ای که تک دوز ۴ میلی گرم/کیلوگرم تاثیری بر کاهش استرس حمل و نقل نداشت. پروفایل ایمنی در هر دو گونه مطلوب بود و عوارض عمدتا خفیف و گذرا گزارش شد اما افزایش آنزیم های کبدی (به ویژه ALP و ALT در مصرف همزمان با NSAIDها) نیاز به پایش منظم عملکرد کبد را آشکار می سازد. نتیجه گیری: با وجود شواهد قوی در حمایت از اثربخشی CBD در مدیریت استئوآرتریت و صرع سگ ها، دانش در مورد گربه سانان محدود و متناقض است و تفاوت های فارماکوکینتیک بین دو گونه ضرورت انجام پژوهش های اختصاصی برای گربه ها را اجتناب ناپذیر می سازد. فقدان استانداردسازی محصولات تجاری و کمبود مطالعات طولانی مدت از موانع اصلی کاربرد بالینی ایمن و موثر این ترکیب محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

کانابیدیول ، سگ ، گربه ، فارماکوکینتیک ، مروری