ارزیابی مولفه های اقتصادی - اجتماعی پایداری در مناطق روستایی (مطالعه موردی: استان ایلام)

امروزه، با توجه به نقش و جایگاه روستایی در توسعه متوازن کشور و همچنین با عنایت به مسائل و مشکلاتی که جامعه روستایی با آن مواجه است، اهتمام بر توسعه پایدار روستایی امری ضروری به نظر می رسد. پایداری در زمینه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر منطقه­ای در انتخاب شاخص­های خاص در هر برنامه­ریزی توسعه بسیار موثر است. ارزیابی پایداری اقتصادی - اجتماعی به تصمیم گیران و سیاست گذاران یاری می­رساند تا تصمیمات و برنامه­هایی را اتخاذ نمایند که ضمن توسعه در بخش­های اقتصادی و اجتماعی، منافع فرهنگی و زیست­محیطی جامعه را به خطر نیندازد؛ لذا هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی مولفه های اقتصادی - اجتماعی پایداری در مناطق روستایی استان ایلام است که با استفاده از نمونه گیری طبقه بندی شده و سیستم اطلاعات جغرافیایی، از بین ۳۷۸ روستای بالای ۲۰ خانوار، ۳۷ روستا به عنوان نمونه انتخاب و ۲۵۰ پرسشنامه توسط روستاییان تکمیل شده است. روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی است و جهت گردآوری اطلاعات از دو روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شده است. همچنین جهت تجزیه وتحلیل اطلاعات از تکنیک کوپراس، آزمون t تک نمونه ای استفاده شده است. نتایج تکنیک کوپراس جهت بررسی وضعیت سکونتگاه های روستایی به لحاظ پایداری اقتصادی - اجتماعی نشان داد که در رتبه بندی نهایی ۵ روستای زرانگوش، چماب، جعفرآباد، کلان، شهرک نبوت به لحاظ شاخص های مورد بررسی در وضعیت پایدار و ۶ روستای دشت آباد سفلی، قلعه جوق، ابهر پایین، تلخاب، جانجان، انجیره و تیشه کند در وضعیت ناپایدار و سایر روستاها در وضعیت نیمه پایداری قرار دارند. بر اساس نظر متخصصان توسعه و مردم روستایی مشخص شد که میزان تاثیر معیارهای اجتماعی نسبت به معیارهای اقتصادی بر پایداری سکونتگاه های روستایی ضعیف تر ارزیابی شده است. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که عوامل اجتماعی مانند امنیت، انسجام و مشارکت اجتماعی و عوامل اقتصادی مانند سرمایه گذاری روستاییان، مهم ترین عواملی هستند که بر پایداری منطقه موردمطالعه تاثیر می گذارند.

کلیدواژه ها:

مناطق روستایی ، پایداری اقتصادی ، پایداری اجتماعی ، استان ایلام