تحلیل انتقادی گفتمان متن استعفای دکتر ظریف

این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی گفتمان متن استعفای دکتر محمدجواد ظریف (منتشر شده در ۱۳ اسفند ۱۴۰۳) بر اساس چارچوب نظری و روش شناختی نورمن فرکلاف انجام شده است. این مطالعه در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین به واکاوی متن می پردازد. در سطح توصیف، تحلیل مولفه های زبانی نشان می دهد نویسنده با تکرار اول شخص برای نمایش مسئولیت پذیری، افعال خدمت محور برای خود و صفات مثبت برای مردم، تصویری اخلاقی و مسئولیت پذیر از خویش می سازد. در سطح تفسیر، نتایج نشان می دهد که متن با بهره گیری از استراتژی «فاعل زدایی»، عوامل اصلی «استعفا» را مبهم باقی گذاشته تا از تقابل مستقیم سیاسی پرهیز کند، در حالی که با بازتعریف نقش قوه قضائیه از «آمر» به «توصیه گر»، کنش استعفا را داوطلبانه و عقلانی جلوه می دهد. در نهایت، در سطح تبیین، مقاله به این نتیجه می رسد که این گفتمان ضمن تلاش برای حفظ نظم موجود و مهار بحران، با جایگزینی منابع مشروعیت (خدا و مردم)، نوعی هزینه نمادین را به ساختار قدرت تحمیل می کند.

کلیدواژه ها:

تحلیل انتقادی گفتمان ، محمدجواد ظریف ، استعفا ، فاعل زدایی