آشکارسازی تغییر اقلیم با تحلیل روند وقوع رخدادهای فرین اقلیمی در حوضه آبریز تجن

تغییرات اقلیمی، یکی از چالش برانگیزترین مسائل قرن بیست و یکم، پایداری منابع آب را تهدید می کند. این پژوهش با هدف بررسی اثر تغییر اقلیم بر الگوهای دما، بارندگی و رخدادهای حدی هیدرواقلیمی در حوضه آبریز رودخانه تجن انجام شد. برای این منظور از مدل ریزمقیاس گر SDSM به دلیل سابقه استفاده گسترده از این مدل و عملکرد قابل قبول در تولید داده های روزانه دما و بارندگی، تحت گزارش ششم تغییر اقلیم و سناریوهای مختلف SSP۱-۲.۶، SSP۲-۴.۵،SSP۳-۷.۰ و SSP۵-۸.۵ در دو بازه زمانی ۲۰۵۵–۲۰۲۵ و ۲۰۹۵–۲۰۶۵ برای دما و بارندگی ایستگاه های سلیمان تنگه و کیاسر استفاده شد و بارندگی طراحی نیز با روش آماری و مدل EasyFit محاسبه شد. نتایج نشان می دهد که دمای حداقل و حداکثر ماهانه در تمام سناریوها افزایش می یابد و این روند در سناریوهای با انتشار بالای گازهای گلخانه ای شدیدتر است. همچنین الگوی بارندگی در آینده تغییر یافته، به گونه ای که بارندگی زمستانه و پاییزه افزایش و بارندگی بهاره کاهش می یابد. در دوره ۲۰۵۵–۲۰۲۵، شدت بارندگی های شدید افزایش یافته که احتمال وقوع سیلاب های مخرب را بیشتر می کند؛ اما در دوره ۲۰۹۵–۲۰۶۵، کاهش محسوسی در بارندگی های طراحی در تمام دوره های بازگشت دیده می شود که می تواند به کاهش پتانسیل بارندگی های شدید اما در عوض افزایش احتمال خشکسالی های گسترده منجر شود. کاهش بارندگی های طراحی در دوره دوم بیانگر تغییر الگوی اقلیم به سمت کاهش رخداد بارندگی های شدید و افزایش شرایط خشک تر در آینده است. این نتایج حاکی از افزایش نوسانات اقلیمی، تمرکز بارندگی ها در رخدادهای شدید و افزایش رواناب سطحی است که در مجموع، فشار مضاعفی بر مدیریت منابع آب وارد می سازد.

کلیدواژه ها:

تغییراقلیم ، حوضه ی آبریز تجن ، دوره بازگشت ، ریزمقیاس نمایی