تحلیل نقش انشای طلبی در مثنوی معنوی و اثرپذیری آن از قرآن کریم

علم معانی به بررسی معانی ثانویه و لایه زیرین کلام می پردازد. این دانش کلام را به دو بخش خبر و انشاء تقسیم می کند. معانی ثانویه در حوزه انشاء بیشترین مجال را دارد. انشاء را نیز به دو بخش طلبی و غیرطلبی تقسیم کرده اند. در این بین انشاهای طلبی از حیث معانی و اغراض ثانویه در دانش معانی اهمیت بیشتری دارد. با انشاهای طلبی ضمن جلب توجه مخاطب به صورت های تمنا، امر، نهی، استفهام و ندا، از او تقاضا و درخواست انجام می گیرد. این پژوهش با هدف بررسی چگونگی اثر پذیری مثنوی از قرآن کریم سوای از ظاهر کلام و چگونگی جلب توجه مخاطب، اهداف و معانی ثانویه سخن را نیز بررسی و تبیین کرده است. بدین ترتیب در مطابقت انواع طلب در ابیات مثنوی با آیات قرآن کریم، جمله در سه سطح صورت، معنا و هدف تبیین شده است. تعلیمات مثنوی در قالب انشاهای طلبی بیش از هر چیز معانیی چون: برانگیختن ، آگاهی دادن، انذار، تداوم، امعان نظر، امیدوار ساختن و دلجویی، سرزنش و توبیخ را به مخاطب القاء می کند.

کلیدواژه ها:

قرآن ، مثنوی معنوی ، انشای طلبی ، معانی ثانویه