ارزیابی عملکرد و کیفیت علوفه لاین های شبدر ایرانی (Trifolium resupinatum) دوچین در شرایط آب و هوایی کرج

به منظور ارزیابی عملکرد و کیفیت علوفه لاین های شبدر ایرانی دوچین و شناسایی لاین های برتر، آزمایشی در سال های زراعی ۰۳-۱۴۰۲ و ۰۴-۱۴۰۳ در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در کرج اجرا شد. آزمایش به صورت کرت های خردشده در زمان بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد و در آن ۱۶ لاین شبدر ایرانی در دو چین از نظر عملکرد و کیفیت علوفه مورد ارزیابی قرار گرفتند. صفات مورد بررسی شامل عملکرد علوفه خشک، میزان و عملکرد پروتئین، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی و خنثی، محتوی و عملکرد ماده خشک قابل هضم، محتوی کربوهیدرات های محلول در آب، خاکستر، ماده خشک مصرفی، ارزش نسبی تغذیه ای و انرژی خالص شیردهی بودند. تجزیه واریانس مرکب داده­ها نشان داد که برهمکنش سال × لاین و سال × چین بر عملکرد علوفه خشک، محتوی و عملکرد پروتئین، محتوی و عملکرد ماده خشک قابل هضم، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی، کربوهیدرات های محلول در آب، خاکستر و انرژی خالص شیردهی معنی دار بود. لاین شماره ۹ (BPC/Lordegan) به ویژه در سال دوم بیشترین عملکرد ماده خشک (۲۸/۳ تن در هکتار)، محتوی و عملکرد پروتئین خام (به ترتیب ۲۵/۸درصد و ۸۴۳ کیلوگرم در هکتار) و عملکرد ماده خشک قابل هضم (۲۱۴۴ کیلوگرم در هکتار) را داشت. همچنین لاین های شماره ۱۰ (BPC/Qourshibashi)، ۱۳ (KPC/۲chin۱۴)، ۱۲ (KPC/۲chin۱۳)، ۸ (BPC/Kermanshah) و ۵ (BPC/Shazand) نیز از نظر عملکرد و کیفیت علوفه در گروه لاین های برتر قرار گرفتند. بهبود نسبی شرایط اقلیمی در سال دوم (افزایش بارش کل در طول فصل رشد و گرم تر بودن دمای هوا در اسفند تا اردیبهشت همزمان با دوره رشد سریع و رشد مجدد پس از چین اول) موجب افزایش عملکرد ماده خشک، محتوی و عملکرد پروتئین، عملکرد ماده خشک قابل هضم و محتوی کربوهیدرات های محلول در آب و همچنین کاهش تفاوت کیفیت بین چین اول و دوم شد. در مجموع، لاین های شماره ۹ و ۱۰ به دلیل برتری توام در عملکرد وکیفیت تغذیه ای علوفه در دو سال آزمایش، به عنوان گزینه های امیدبخش به عنوان ارقام جدید و استفاده در برنامه های بهنژادی شبدر ایرانی در شرایط اقلیمی مشابه کرج شناسایی شدند.

کلیدواژه ها:

شبدر ایرانی ، عملکرد علوفه خشک ، ماده خشک مصرفی ، پروتئین خام ، قابلیت هضم علوفه