کاربرد اسانس علف هیضه (.Pulicaria gnaphalodes (Vent.) Boiss) در تغذیه نشخوارکنندگان: بهبود کارآیی انرژی و کاهش متان شکمبه ای در یک مدل آزمایشگاهی

مقدمه: اسانس های گیاهی، به عنوان افزودنی های طبیعی، با تعدیل جمعیت میکروبی شکمبه می توانند کارآیی تخمیر و تولید متان را بهبود بخشند. گیاه علف هیضه (.Pulicaria gnaphalodes (Vent.) Boiss) با ترکیبات زیست فعال متنوع، پتانسیل استفاده در تغذیه نشخوارکنندگان را داراست.هدف: این پژوهش با هدف تعیین ترکیبات شیمیایی اسانس علف هیضه و بررسی اثر سطوح مختلف آن بر فراسنجه های تخمیر شکمبه ای، تولید گاز و متان در شرایط آزمایشگاهی انجام شد.روش کار: اسانس گیاه به روش تقطیر با آب استخراج و ترکیبات آن با GC/MS شناسایی شد. آزمایش برون تنی با استفاده از مایع شکمبه سه راس گوسفند نر فیستوله شده و جیره پایه انجام شد. تیمارها شامل پنج سطح اسانس (۰، ۲۵۰، ۵۰۰، ۷۵۰ و ۱۰۰۰ میلی گرم بر لیتر محیط کشت) بودند. فراسنجه های تولید گاز، متان، جمعیت پروتوزوآ، اسیدهای چرب فرار، نیتروژن آمونیاکی، pH، تجزیه پذیری مواد مغذی و شاخص های میکروبی طی ۲۴ تا ۹۶ ساعت انکوباسیون اندازه گیری شدند. داده ها در قالب طرح کاملا تصادفی آنالیز شدند.یافته ها: اسانس علف هیضه حاوی ۱و۸-سینئول (۱۶/۵۰ درصد)، ائودسما-۴(۱۵)،۷-دین-۱ بتا-اول (۱۳/۷۰ درصد) و آلفا-ترپینئول (۱۲/۲۰ درصد) به عنوان ترکیبات اصلی بود. افزودن اسانس سبب کاهش خطی معنی دار تولید متان (از ۱۳/۲۵ به ۸/۰۲ میلی لیتر)، جمعیت پروتوزوآ (از ۷/۲۷ به ۴/۲۹ × ۱۰۵ سلول/میلی لیتر)، نیتروژن آمونیاکی (از ۱۸/۰۱ به ۱۳/۸۶ میلی گرم/دسی لیتر) و تجزیه پذیری ماده خشک (از ۷۰/۷۵ به ۶۳/۹۵ درصد) شد (۰.۰۵>P). با این وجود، راندمان سنتز توده میکروبی (از ۲۴/۹۰ به۳۰/۴۲ درصد) و ضریب تفکیک پذیری (از ۲/۹۳ به ۳/۱۶ میلی گرم ماده آلی حقیقی هضم شده/میلی لیتر گاز تولید شده) به طور معنی داری افزایش یافت (۰.۰۵>P). بیشترین توده میکروبی تولیدی (۵۵/۶۳ میلی گرم) در غلظت ۵۰۰ میلی گرم بر لیتر مشاهده شد (۰.۰۵>P). نتیجه گیری: اسانس علف هیضه با کاهش جمعیت پروتوزوآ و تولید متان، کارآیی تخمیر شکمبه ای را بهبود بخشید. غلظت ۵۰۰ میلی گرم بر لیتر اسانس می تواند به عنوان سطح بهینه برای بهبود عملکرد میکروبی شکمبه در جیره بره های پرواری مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

علف هیضه ، اسانس گیاهی ، تخمیر شکمبه ای ، مهار متان ، کارایی میکروبی