ناآرامی های سیستان در دوره پهلوی دوم با تمرکز بر بحران بی آبی و خشکسالی(با رویکرد اسنادی – تحلیلی)

هدف پژوهش بررسی و شناخت ابعاد تاریخی و اجتماعی ناآرامی های ناشی از بی آبی و خشک سالی در منطقه سیستان در دوره پهلوی دوم با بررسی محتوایی اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و دیگر منابع آرشیوی است. روش پژوهش تاریخی و توصیفی- تحلیلی است. همچنین از منابع کتابخانه ای نیز استفاده شده است. پژوهش بر پایه اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و دیگر منابع آرشیوی به دنبال پاسخ گویی به پرسش های زیر است که چگونه بحران بی آبی در سیستان در دوره پهلوی دوم، از یک مسئله طبیعی به ناآرامی اجتماعی بدل شد؟ چه نقش و کارکردی برای سیاست های دولتی، نهادهای محلی و کنش های مردمی می توان در این فرآیند قائل شد؟ و در نهایت، چه سازوکارهایی در ناکارآمدی مدیریت بحران نقش داشته اند؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که در دوره پهلوی دوم منطقه سیستان با بحران بی آبی ناشی از قطع آب رود هیرمند از سوی افغانستان و ناکارآمدی سیاست های دولت مواجه شد. این بحران به بروز ناآرامی های اجتماعی و تحصن های زارعان، مهاجرت گسترده و کاهش امنیت غذایی انجامید. بحران آب نه تنها پیامدهای زیست محیطی، بلکه تبعات سیاسی، امنیتی و اجتماعی فراوانی به همراه داشته است. عامل اصلی ناآرامی ها، ناکارآمدی ساختاری در مدیریت منابع آب، قطع آب از سوی افغانستان و ضعف دولت ایران در پاسخ گویی به مطالبات مردم سیستان بوده است.

کلیدواژه ها:

اسناد ملی ، خشک سالی ، پهلوی دوم ، ناآرامی های سیستان ، بی آبی