نقد و بررسی چارچوب نظری و روش شناختی تحقیقات و برنامه های اقتصادی شهرداری تبریز

در حالی ‎که شهر تبریز گرفتار مسائل مختلفی مثل نظام بودجه ریزی غیرعملیاتی، عدم شفافیت، حامی پروری، ظرفیت پایین اجرای سیاست ها و برنامه ها، فن سالاری در تصمیم گیری، سرمایه گذاری مولد پایین، فقر و نابرابری مناطق، حاشیه نشینی لجام گسیخته، عدم انطباق کارایی با ساختار نهادی شهر و امثال این مشکلات است، راهبردهای غالبا تقلیدی کاربست شده، به جای آنکه راه حل این مسائل بومی باشند، غالبا خود بخشی از مشکل شده اند. اقتباس کورکورانه راهبردها از «یک بهترین سرمشق» کشورهای صنعتی (راه حل محوری)، و نادیده گرفتن مسائل، شرایط و اقتضاهای محیط بومی شهر تبریز، اجرای آن راه حل ها را با مسئله روبه رو کرده و به ناتوانمندی حکومت شهری انجامیده است. «نظم اجتماعی دسترسی محدود» در تصمیم و تخصیص منابع شهری، باعث شده است که معدود ذی نفعان وضعیت نابسامان موجود، همچنان راه حل محوری را به جای مسئله محوری، پایه تحقیقات، برنامه ها و سیاست های پیشنهادی شان قرار دهند. مقاله حاضر در چارچوب نظریه نهادی جدید و روش هنر علم اقتصاد، ضمن بررسی انتقادی انتقال ترجمه‎ای راه حل های بافت دیگر و تلاش برای جا انداختن آن در بافتی متفاوت مثل شهر تبریز، نتیجه می گیرد که برطرف کردن چالش های پیش گفته، منوط به مسئله محوری و کاربست درست نظریات و مدل ها است. البته ذی نفعان وضع موجود مانع از مسئله گشایی به این طریق خواهند شد. لذا راه حل این است که در بزنگاه های تاریخی، گذار از وضع موجود به وضع مطلوب را چنان ترسیم کنیم که به جای تلاش برای حذف کامل ذی نفعان وضع موجود و در نتیجه، برانگیختن مقاومت و خشونت ورزی آن ها، منافعشان را درگیر فعالیت های مولد و فراگیر کردن نظام تصمیم و تخصیص منابع بکنیم.

کلیدواژه ها:

برنامه ها و سیاست های شهری تبریز ، دسترسی محدود ، راه حل محوری ، مسئله محوری ، نظم اجتماعی