اقتصاد دیجیتال و بازآفرینی فضاهای بی دفاع شهری: نقش پلتفرم های اشتراکی در تبدیل پهنه های حاشیه ای به مقاصد اقتصادی مطالعه موردی شهر قدس

فضاهای بی دفاع شهری چالش آفرین در شهرهای حاشیه ای اطراف کلانشهرها، مسئله جذاب و در عین حال مغفول اقتصاد شهری معاصر است. شهر قدس که از ادغام روستای قلعه حسن خان با سه روستای دیگر در سال ۱۳۶۸ به وجود آمد، نمونه ای بارز از رشد شتاب زده و بدون برنامه شهری است که با چالش های عمدی بافت های فرسوده و فضاهای بی دفاع مواجه است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش پلتفرم های اشتراکی در بازتعریف امنیت ادراک شده و بازآفرینی اقتصادی پهنه های حاشیه ای در این شهر است. روش پژوهش به صورت ترکیبی از تحلیل ثانویه داده های موجود و مطالعه موردی کیفی با تکیه بر اسناد بالادستی و گزارش های رسمی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد حدود ۴۰ درصد از مساحت شهر قدس را بافت فرسوده در برگرفته و نزدیک به نیمی از جمعیت ۳۰۹,۶۰۵ نفری این شهر در سکونتگاه های غیررسمی زندگی می کنند. این فضاهای بی دفاع به دلیل کمبود «چشم های خیابانی» فعال، افزایش جرم و ضعف سرمایه اجتماعی، بستر مناسبی برای مداخلات پلتفرم های اشتراکی محسوب می شوند. استقرار مرکز توزیع دیجی کالا و ظهور پلتفرم محلی «قدسیتو» امکان مطالعه مکانیسم های اقتصادی موثر بر این فضاها را فراهم کرده است. نتایج موید آن است که پلتفرم های اشتراکی از طریق تقویت نظارت غیررسمی و انعطاف پذیری اقتصادی، علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار، به طور ناخواسته به بازتولید سرمایه اجتماعی محلی و بازآفرینی اقتصادی فضاهای بی دفاع می انجامند. پیشنهاد می شود سیاست گذاران شهری از ظرفیت پلتفرم های اشتراکی به عنوان مکمل سیاست های رسمی بازآفرینی شهری در شهر قدس و شهرهای مشابه بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

فضاهای بی دفاع شهری ، پلتفرم های اشتراکی ، شهر قدس ، اقتصاد پلتفرمی ، بازآفرینی شهری