ارزیابی تاب آوری پروژه های عمرانی در برابر اختلالات زنجیره تامین مصالح

تاب آوری زنجیره تامین مصالح به عنوان یکی از عناصر کلیدی موفقیت پروژه های عمرانی، نقش تعیین کننده ای در پایداری عملکرد پروژه در شرایط عدم قطعیت دارد. تحریم ها، نوسانات قیمت، وابستگی بالا به منابع محدود داخلی و اختلالات ناشی از بحران های اقتصادی یا جهانی، گردش سالم مصالح در پروژه های ساختمانی را با چالش جدی روبه رو ساخته اند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تاب آوری پروژه های عمرانی در برابر اختلالات زنجیره تامین مصالح و شناسایی مولفه های موثر بر آن انجام شده است. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری شامل مدیران، کارشناسان و پیمانکاران پروژه های عمرانی فعال در کشور بوده و داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته با طیف لیکرت پنج درجه ای گردآوری شدند. روایی پرسشنامه با روش CVI و CFA و پایایی آن با آلفای کرونباخ تایید گردید. داده ها با نرم افزارهای SPSS و SmartPLS تحلیل و مدل تحقیق با مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) آزمون شد. یافته ها نشان دادند که تمامی ابعاد چهارگانه تاب آوری شامل چابکی، انعطاف پذیری، افزونگی و قابلیت بازیابی تاثیر مثبت و معناداری بر تاب آوری زنجیره تامین مصالح دارند. در میان این عوامل، چابکی (β=۰.۴۴) بیشترین و قابلیت بازیابی (β=۰.۲۶) کمترین اثر را نشان داد. شاخص های برازش مدل نیز از کفایت مدل ساختاری پشتیبانی کردند. نتایج حاکی از آن است که وضعیت تاب آوری در پروژه های عمرانی کشور در سطح متوسط رو به بالا قرار دارد، اما همچنان نیازمند ارتقای قابلیت بازیابی و انعطاف پذیری سازمانی است. در پایان پیشنهادهایی مدیریتی برای ارتقای چابکی زنجیره تامین، استفاده از فناوری های دیجیتال، بهبود قراردادهای تامین و تقویت فرهنگ تاب آوری سازمانی ارائه شد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری زنجیره تامین مصالح ، پروژه های عمرانی ، چابکی ، انعطاف پذیری ، مدیریت ساخت ، مدل سازی معادلات ساختاری