تبیین مولفه های طراحی مرکز تعاملات مردمی در راستای حس تعلق خاطر در شهر نوشهر

حس تعلق خاطر به مکان یکی از مهم ترین مولفه های کیفیت زندگی شهری و پایداری اجتماعی در جوامع امروزی است. این حس، پیوند عاطفی و معنایی میان شهروندان و محیط زندگی شان را شکل می دهد و نقش مهمی در افزایش مشارکت اجتماعی، مسئولیت پذیری جمعی و شکل گیری هویت شهری ایفا می کند. در این میان، مراکز تعاملات مردمی به عنوان فضاهای اجتماعی و فرهنگی چندمنظوره، ظرفیت بالایی برای تقویت این حس و ارتقای سرمایه اجتماعی محلی دارند. شهر نوشهر با برخورداری از ویژگی های طبیعی منحصربه فرد، هویت فرهنگی غنی و ساختار اجتماعی پویا، بستری مناسب برای ایجاد چنین مرکزی است؛ با این حال، فقدان فضاهای رسمی برای تعاملات مردمی، گفت وگوهای شهری و مشارکت مدنی موجب کاهش فرصت های شکل گیری حس تعلق خاطر شده است.این پژوهش با هدف تبیین مولفه های طراحی مرکز تعاملات مردمی در راستای ارتقای حس تعلق خاطر در شهر نوشهر انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر مطالعه اسنادی، تحلیل مفهومی و بررسی ادبیات نظری مرتبط با حس مکان، هویت محیطی، مشارکت اجتماعی و طراحی فضاهای عمومی است. همچنین با تحلیل زمینه ای نوشهر و نیازهای اجتماعی آن، شاخص های بومی سازی شده برای طراحی چنین مرکزی استخراج شد. یافته ها نشان می دهد که مولفه هایی همچون هویت مندی کالبدی، طراحی مشارکتی، تنوع کارکردی، فضاهای تعاملی انعطاف پذیر، پیوند با عناصر طبیعی، خوانایی و دسترس پذیری، و استفاده از هنر و نشانه های فرهنگی محلی نقش اساسی در شکل گیری مرکز تعاملات مردمی موثر بر حس تعلق دارند. این مولفه ها می توانند موجب تقویت ارتباط میان شهروندان و محیط، افزایش احساس مالکیت اجتماعی، ترویج فعالیت های جمعی و ایجاد معنا و هویت مشترک در فضای شهری نوشهر شوند.در نتیجه، طراحی مرکز تعاملات مردمی بر پایه مولفه های فوق می تواند ابزاری کارآمد برای ارتقای حس تعلق خاطر و پایداری اجتماعی در نوشهر باشد و به افزایش کیفیت زیست پذیری و انسجام اجتماعی شهر کمک کند.

کلیدواژه ها:

تعاملات مردمی ، تعلق خاطر ، معماری ، نوشهر