مرور نظام مند سیاست های و الگو های حکمرانی در آمایش شهری(مطالعه موردی شهر شیروان)

آمایش شهری به عنوان یکی از ابزارهای اساسی تحقق توسعه فضایی متوازن، مستلزم برخورداری از نظامی کارآمد، هماهنگ و مشارکت محور در حوزه حکمرانی شهری است. با این وجود، یافته های تجربی حاکی از آن است که در بسیاری از شهرهای متوسط کشور، از جمله شهر شیروان، میان اهداف پیش بینی شده در سیاست های آمایشی و نتایج حاصل از اجرای آن ها شکاف معناداری وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، تحلیل و طبقه بندی سیاست ها و الگوهای حکمرانی موثر بر آمایش شهری در شهر شیروان و تبیین چالش ها، کاستی ها و روندهای غالب در این حوزه انجام شده است.از نظر هدف، این پژوهش کاربردی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی–تحلیلی است که با رویکرد کیفی و بهره گیری از روش مرور نظام مند به انجام رسیده است. در این راستا، اسناد سیاستی، قوانین، طرح های توسعه شهری و مطالعات علمی مرتبط با آمایش و حکمرانی شهری در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۴، از پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی گردآوری و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، به صورت هدفمند غربال گری شدند. داده های مستخرج از منابع منتخب با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند و مفاهیم و مضامین اصلی از طریق کدگذاری استخراج شد.فرآیند پژوهش پس از انتخاب موضوع، با مطالعات کتابخانه ای گسترده در زمینه متغیرهای اصلی تحقیق آغاز گردید. در این مرحله، کتب تخصصی، مقالات علمی، پایان نامه ها و منابع الکترونیکی مرتبط به صورت نظام مند گردآوری و مطالعه شد تا چارچوب نظری پژوهش شکل گیرد. پس از آن، اطلاعات جمع آوری شده دسته بندی و سامان دهی شده و نگارش اولیه متون تحلیلی انجام پذیرفت. در گام بعد، مقدمات لازم برای تکمیل فرآیند جمع آوری و تحلیل داده ها فراهم شد و نتایج به صورت منسجم مورد تفسیر قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان می دهد که الگوی غالب حکمرانی آمایش شهری در شهر شیروان ماهیتی تمرکزگرا و بخشی دارد و با چالش هایی نظیر ضعف هماهنگی نهادی، مشارکت محدود ذی نفعان، عدم تحقق عدالت فضایی، کاربرد محدود الگوهای نوین حکمرانی و نبود نظام پایش و ارزیابی مستمر مواجه است. بر این اساس، پژوهش حاضر بر ضرورت گذار به سمت حکمرانی مشارکتی و چندسطحی، تقویت هماهنگی میان نهادهای تصمیم گیر و نهادینه سازی عدالت فضایی به عنوان پیش شرط های ارتقای کارآمدی سیاست های آمایش شهری در شهر شیروان تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

آمایش شهری ، حکمرانی شهری ، مرور نظام مند ، عدالت فضایی ، شهر شیروان