تحلیلی کیفی بر نقش قناتها در توسعه شهری شهرستان گناباد

در توسعه شهری، به ویژه در مناطق خشک و کویری ایران، همواره یکی از پیچیده ترین چالش های مهندسی، اجتماعی و مدیریتی بوده است. قناتها در کشور ما یکی از هزاران مورد آثار بجا مانده از گذشتگان است که دنیایی از موضوعات مورد علاقه برای یک محقق و بازدید کننده را در خود نهفته دارد. هدف اصلی این پژوهش، بررسی و تحلیل تاثیرات قنات های گناباد بر روند شکل گیری ساختار شهر در ادوار تاریخی مختلف و ارائه راهبردهایی برای توسعه کالبدی آینده شهر با رویکرد حفظ این میراث ارزشمند است. روش پژوهش کیفی و تجزیه و تحلیل داده ها به روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری تمامی مطلعین در مورد قنات های شهرستان گناباد بود و نمونه گیری تا اشباع نظری ادامه یافت. نتایج پژوهش نشان داد که قنات ها شالوده، بستر و نیروی محرکه اصلی توسعه شهری در مناطق خشک بوده اند و نقش آن ها در حال حاضر، انتقال از یک زیرساخت تاریخی به یک استراتژی راهبردی برای پایداری آینده است. موفقیت شهر در مدیریت بحران های اقلیمی آتی، کیفیت محیط زیست شهری، و حفظ هویت فرهنگی، مستقیما با میزان موفقیت ما در احیا، حفظ و ادغام این سیستم های آبی در برنامه ریزی نوین شهری گره خورده است. بنابراین، قنات تنها یادگاری از گذشته نیست، بلکه نقشه راهی برای حکمرانی آب و تضمین بقای شهری در شرایط تغییرات اقلیمی محسوب می شود و هرگونه سرمایه گذاری بر روی آن، سرمایه گذاری بر روی آینده تاب آور شهر است.

کلیدواژه ها:

قنات ، توسعه شهری ، شهرستان گناباد ، قنات قصبه