بررسی راهکار های دستیابی به ساختمان های انرژی صفر در اقلیم سرد و نیمه خشک ایران

بخش ساختمان یکی از بزرگ ترین مصرف کنندگان انرژی و تولیدکنندگان آلاینده های زیست محیطی در جهان است؛ از این رو، توسعه ساختمان های صفر انرژی (Zero Energy Buildings) به عنوان یکی از مهم ترین راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار و کاهش مصرف انرژی مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، بررسی راهبردهای طراحی ساختمان های صفر انرژی در اقلیم سرد و نیمه خشک ایران و تحلیل میزان انطباق آن ها با شرایط اقلیمی کشور است. روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه مروری نظام مند منابع علمی، مقالات پژوهشی، مطالعات موردی و اسناد مرتبط با ساختمان های صفر انرژی است. در این راستا، راهبردهای طراحی در چهار دسته اصلی شامل راهبردهای غیرفعال، بهینه سازی پوسته ساختمان، سامانه های فعال و مدیریت هوشمند انرژی استخراج، تحلیل و بر اساس میزان تاثیرگذاری در اقلیم سرد و نیمه خشک اولویت بندی شدند. نتایج پژوهش نشان می دهد که در اقلیم سرد و نیمه خشک، راهبردهای غیرفعال شامل فرم فشرده ساختمان، جهت گیری مناسب، استفاده از جرم حرارتی بالا و بهینه سازی پوسته ساختمان، بیشترین تاثیر را در کاهش تقاضای انرژی دارند. همچنین، استفاده از سامانه های انرژی تجدیدپذیر نظیر فتوولتائیک، سامانه های خورشیدی حرارتی، پمپ های حرارتی زمین گرمایی، ذخیره سازی انرژی و سیستم های مدیریت هوشمند، امکان دستیابی به عملکرد نزدیک به صفر انرژی را فراهم می کند. نتایج همچنین نشان داد که علی رغم وجود ظرفیت های اقلیمی مناسب و پیشرفت فناوری، کمبود نمونه های اجرایی مستند در اقلیم سرد و نیمه خشک ایران، یکی از مهم ترین چالش های توسعه ساختمان های صفر انرژی در کشور محسوب می شود. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت تلفیق دانش معماری اقلیمی ایران با فناوری های نوین انرژی و توسعه پروژه های پایلوت برای تحقق ساختمان های صفر انرژی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

ساختمان صفر انرژی ، اقلیم سرد و نیمه خشک ، ایران ، انرژی تجدیدپذیر ، مدیریت هوشمند انرژی