بتن های زیستی خودترمیم شونده؛ رویکردی نوین برای افزایش دوام، پایداری و کاهش هزینه های نگهداری سازه های بتنی

بتن به عنوان پرمصرف ترین مصالح ساختمانی جهان، همواره در معرض ایجاد ترک های ریز و درشت ناشی از بارگذاری، تغییرات دمایی، جمع شدگی و عوامل محیطی قرار دارد. این ترک ها علاوه بر کاهش مقاومت مکانیکی، مسیر نفوذ آب، یون های مخرب و عوامل خورنده را فراهم کرده و موجب کاهش دوام و افزایش هزینه های تعمیر و نگهداری سازه ها می شوند. در سال های اخیر، فناوری بتن های زیستی خودترمیم شونده به عنوان یکی از نوآورانه ترین دستاوردهای مهندسی عمران مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. این فناوری با بهره گیری از باکتری های تولیدکننده کربنات کلسیم، قادر است پس از ایجاد ترک و در حضور رطوبت، فرآیند رسوب گذاری مواد معدنی را فعال کرده و ترک های موجود را به صورت طبیعی ترمیم نماید. پژوهش حاضر با رویکردی مروری–تحلیلی به بررسی عملکرد، مکانیزم، مزایا، محدودیت ها و کاربردهای بتن های زیستی خودترمیم شونده پرداخته است. اطلاعات پژوهش از طریق مطالعه منابع علمی معتبر، مقالات نمایه شده بین المللی و تحقیقات انجام شده در حوزه مصالح هوشمند گردآوری و تحلیل شده است. نتایج بررسی ها نشان می دهد استفاده از این فناوری می تواند نفوذپذیری بتن را به میزان قابل توجهی کاهش داده، مقاومت در برابر عوامل مخرب محیطی را افزایش دهد و عمر مفید سازه ها را تا چندین دهه ارتقا بخشد. همچنین کاهش هزینه های تعمیرات، افزایش پایداری زیست محیطی و کاهش مصرف منابع طبیعی از مهم ترین مزایای این فناوری محسوب می شوند. با وجود هزینه اولیه نسبتا بیشتر و برخی محدودیت های اجرایی، روند توسعه این فناوری نشان می دهد بتن های زیستی می توانند در آینده نزدیک به یکی از مصالح اصلی در ساخت سازه های پایدار، زیرساخت های شهری و پروژه های عمرانی هوشمند تبدیل شوند.

کلیدواژه ها:

بتن زیستی ، خودترمیمی بتن ، باکتری تولیدکننده کربنات کلسیم ، سازه های پایدار ، فناوری های نوین عمرانی