نقش بلندمرتبه سازی در توسعه اقتصادی شمال ایران: رویکردی مبتنی بر توسعه پایدار شهری

رشد شتابان شهرنشینی، افزایش مهاجرت های داخلی، تمرکز سرمایه در شهرهای شمالی ایران و محدودیت شدید منابع زمین، موجب شکل گیری چالش های پیچیده در نظام برنامه ریزی شهری این مناطق شده است. استان های گیلان، مازندران و گلستان به دلیل موقعیت جغرافیایی، ظرفیت های گردشگری و اقلیمی، و جذابیت های سرمایه گذاری، طی دهه های اخیر با افزایش تقاضای مسکن و تغییرات کاربری زمین مواجه شده اند. در این میان، بلندمرتبه سازی به عنوان یکی از مهم ترین راهبردهای توسعه عمودی شهرها مطرح شده و می تواند نقش مهمی در بهینه سازی استفاده از زمین، افزایش بهره وری اقتصادی و کنترل گسترش افقی شهرها ایفا کند. هدف این پژوهش بررسی نقش بلندمرتبه سازی در توسعه اقتصادی شمال ایران با تاکید بر ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، اسناد شهری و پژوهش های داخلی و خارجی گردآوری شده است. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه اقتصاد شهری، نظریه شهر فشرده، نظریه صرفه های تجمعی و رویکرد توسعه پایدار است. یافته ها نشان می دهد که بلندمرتبه سازی در صورت اجرای اصولی می تواند موجب افزایش بهره وری زمین، جذب سرمایه گذاری، رونق بازار ساخت وساز، اشتغال زایی و کاهش فشار بر اراضی کشاورزی و منابع طبیعی شود. با این حال، ضعف زیرساخت ها، نبود برنامه ریزی یکپارچه و غلبه رویکرد سوداگرانه می تواند پیامدهای منفی قابل توجهی ایجاد کند. بنابراین، توسعه عمودی باید در چارچوب مدیریت پایدار شهری و ظرفیت اکولوژیکی منطقه انجام گیرد.

کلیدواژه ها:

بلندمرتبه سازی ، توسعه اقتصادی ، شمال ایران ، توسعه پایدار ، اقتصاد شهری ، برنامه ریزی شهری