خوانش نقش تعیین کننده دریا در شکل گیری بافت ارگانیک معماری بوشهر

بافت تاریخی بوشهر یکی از نمونه های شاخص معماری بومی ایران در اقلیم گرم و مرطوب سواحل خلیج فارس است که ساختار فضایی آن پیوندی عمیق با دریا دارد. قرارگیری شهر در مجاورت خلیج فارس موجب شده عوامل محیطی، اقلیمی، اقتصادی و فرهنگی مرتبط با دریا در شکل گیری سازمان فضایی، فرم معماری و هویت شهری آن نقش تعیین کننده ای داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش دریا در شکل گیری بافت ارگانیک معماری بوشهر انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه کیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات اسنادی، منابع کتابخانه ای، بررسی نقشه های تاریخی و تحلیل ساختار کالبدی بافت تاریخی شهر گردآوری شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که دریا در سه سطح اصلی شامل عوامل اقلیمی، سازمان فضایی و هویت فرهنگی بر شکل گیری بافت بوشهر تاثیرگذار بوده است. جهت گیری معابر در راستای بادهای دریایی، فشردگی بافت برای ایجاد سایه و تهویه طبیعی، و شکل گیری فعالیت های اقتصادی مرتبط با بندر از جمله عوامل موثر در این فرایند هستند. در مجموع می توان گفت بافت تاریخی بوشهر حاصل تعامل میان انسان، اقلیم و دریا است و بدون در نظر گرفتن نقش دریا، درک ساختار فضایی و معماری این شهر امکان پذیر نخواهد بود.

کلیدواژه ها:

بافت ارگانیک ، معماری بوشهر ، اقلیم گرم و مرطوب ، هویت دریایی ، سازمان فضایی