الگوهای نوآورانه بازآفرینی در بافت های فرسوده شهری مطالعه تطبیقی تجارب موفق داخلی و بین المللی

در سال های اخیر، مسئله فرسودگی بافت های شهری به یکی از دغدغه های اساسی مدیریت شهری در کشورهای در حال توسعه بدل شده است. شتاب فزاینده شهرنشینی، تمرکز فرصت های اقتصادی در کلان شهرها، استهلاک زیرساخت ها، کاستی در ارائه خدمات عمومی و تشدید ناهنجاری های اجتماعی از مهم ترین پیامدهای گسترش این محدوده ها به شمار می آید. در ایران نیز رشد نامتوازن شهرها و برنامه ریزی های ناکافی، به گسترش سکونتگاه های ناکارآمد و افت کیفیت زیست شهری انجامیده است. این پژوهش با هدف بررسی رویکردهای نوین در بازآفرینی شهری و شناسایی عوامل تعیین کننده موفقیت در نمونه های منتخب داخلی و خارجی انجام شده است. از نظر هدف، تحقیق حاضر کاربردی بوده و از منظر روش شناسی، رویکردی کیفی با تحلیل تطبیقی را دنبال می کند. گردآوری داده ها از طریق مرور منابع کتابخانه ای، تحلیل اسناد و گزارش های رسمی، بررسی مقالات علمی و مطالعه تجارب موفق در حوزه بازآفرینی صورت گرفته است. نمونه های مورد بررسی شامل تجارب شهرهای بارسلونا، هامبورگ و سئول در سطح بین المللی و پروژه های محله سیروس تهران و محدوده پیرامونی حرم مطهر رضوی در سطح ملی است. نتایج نشان می دهد که تحقق بازآفرینی پایدار مستلزم استقرار نظام حکمرانی هماهنگ، مشارکت موثر جامعه محلی، بهره گیری از فناوری های نوین شهری، تنوع در شیوه های تامین مالی و توجه توامان به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی توسعه است. همچنین یافته ها بیانگر آن است که مداخلات محدود به اصلاحات کالبدی، در مقایسه با رویکردهای جامع و مشارکت محور، از پایداری کمتری برخوردارند. دستاورد اصلی این تحقیق ارائه الگویی تلفیقی مبتنی بر تجارب جهانی و اقتضائات بومی ایران است که می تواند در تدوین سیاست ها و برنامه های آینده بازآفرینی شهری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، بافت فرسوده ، توسعه پایدار شهری ، حکمرانی شهری ، مشارکت شهروندی ، شهر هوشمند