تاثیر مشارکت ساکنان بر بازآفرینی پایدار بافت های فرسوده شهری مطالعه موردی: شهرک امام حسین(ع)، اسلامشهر

بازآفرینی پایدار بافت های فرسوده شهری فرآیندی چندبعدی است که تحقق آن مستلزم توجه هم زمان به ابعاد کالبدی، اجتماعی و اقتصادی می باشد. در این میان، مشارکت ساکنان به عنوان یکی از مولفه های کلیدی، نقش تعیین کننده ای در اثربخشی و پایداری مداخلات شهری ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش مشارکت شهروندان در موفقیت بازآفرینی پایدار، «شهرک امام حسین (ع)» در شهرستان اسلامشهر را به عنوان نمونه موردی واکاوی کرده است. روش تحقیق در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی با رویکردی ترکیبی (مرور نظام مند متون و تحلیل داده های میدانی) است. در گام نخست، با بررسی ادبیات جهانی و داخلی، سازوکارهای موثر بر مشارکت شناسایی شد؛ سپس با تحلیل داده های کالبدی-اجتماعی و نظرسنجی از ساکنان محله، رابطه میان مولفه های «میزان فرسودگی»، «سطح رضایت سکونتی» و «تمایل به مشارکت» مورد سنجش قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان می دهد که موفقیت بازآفرینی پایدار پیوند مستقیمی با تقویت سرمایه اجتماعی، وجود نهادهای تسهیلگر شفاف و ارائه مشوق های اقتصادی هدفمند دارد. نتایج در محدوده شهرک امام حسین (ع) حاکی از آن است که علی رغم فرسودگی حاد کالبدی و سطح پایین رضایتمندی، تمایل بالایی برای نوسازی وجود دارد که در این میان، «تسهیلات مالی و ارزیابی اقتصادی» مهم ترین پیشران مشارکت ساکنان شناخته شد. در نهایت، این پژوهش تاکید می کند که گذار از اقدامات صرفا کالبدی به سوی رهیافت های تعاملی و فعال سازی ظرفیت های محلی، تنها راه دستیابی به توسعه درون زا و پایدار در بافت های فرسوده است.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی پایدار شهری ، مشارکت ساکنان ، بافت فرسوده ، سرمایه اجتماعی ، توسعه درون زا