تحلیل وابستگی درآمدی شهرداری همدان به منابع ناپایدار: گامی به سوی تدوین چشم انداز اقتصاد دانش بنیان شهری

پایداری مالی یکی از مهم ترین الزامات تحقق مدیریت شهری کارآمد در کلان شهرهای ایران است. وابستگی گسترده شهرداری ها به منابع ناپایدار، به ویژه واگذاری دارایی های سرمایه ای، موجب افزایش ریسک مالی و کاهش تاب آوری اقتصادی مدیریت شهری شده است. هدف این پژوهش، تحلیل ساختار درآمدی و ارزیابی میزان وابستگی شهرداری همدان به منابع ناپایدار طی دوره ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۵ است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و داده های مورد استفاده از بودجه های مصوب سالانه شهرداری استخراج شده است. به منظور سنجش میزان وابستگی، شاخص وابستگی درآمدی (DI) محاسبه گردید. نتایج نشان می دهد جمع کل منابع شهرداری از ۲۵,۳۵۲,۵۳۰,۰۰۰ ریال در سال ۱۴۰۱ به ۸۷,۶۷۹,۰۰۰,۰۰۰ ریال در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است. با وجود این رشد بیش از سه برابری، میانگین وابستگی به منابع ناپایدار طی دوره مورد بررسی حدود ۴۰ درصد بوده است. شاخص وابستگی از ۴۲.۳ درصد در سال ۱۴۰۱ به ۳۷ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته، اما در سال ۱۴۰۵ مجددا به ۴۰.۹ درصد افزایش یافته است. این نوسان بیانگر شکنندگی ساختار درآمدی و عدم تثبیت اصلاحات مالی در مدیریت شهری همدان است. یافته ها نشان می دهد اگرچه شهرداری همدان در جهت تقویت درآمدهای جاری گام هایی برداشته است، اما همچنان وابستگی قابل توجهی به منابع ناپایدار دارد. بر این اساس، تنوع بخشی به پایه های درآمدی پایدار، کاهش اتکا به فروش دارایی ها و تقویت نظام وصول عوارض شهری به عنوان راهبردهای کلیدی برای ارتقای پایداری مالی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

پایداری مالی شهری ، درآمدهای پایدار ، درآمدهای ناپایدار ، شاخص وابستگی درآمدی ، شهرداری همدان