الگوی بازآفرینی پایدار بافت های واجد ارزش بر مبنای معماری اسلامی

بافت های تاریخی و واجد ارزش در شهرهای معاصر ایران، امروزه با چالش های دوگانه فرسودگی کالبدی و زوال هویت فرهنگی مواجه هستند که منجر به گسست پیوند میان انسان، فضا و معنا شده است. مداخلات نوسازی کنونی نیز اغلب با نگاهی صرفا کالبدی، موجب تخلیه جمعیت بومی و نادیده گرفتن ارزش های نهفته در معماری اسلامی گشته اند. براین اساس، پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی بازآفرینی پایدار در این بافت ها، به دنبال تبیین مولفه هایی است که میان معیارهای معاصر پایداری شهری و اصول ماندگار معماری اسلامی پیوندی نظام مند برقرار کرده و به هویت واحد و جاودانگی شهری دست یابد. روش تحقیق تفسیری تاریخی است تا ضمن واکاوی شواهد تاریخی در تبیین جایگاه اقتصاد و اجتماع در شهر اسلامی، تفسیری نوین از این اصول در جهت پاسخ گویی به نیازهای امروز ارائه گردد. یافته ها نشان می دهد که پایداری در اندیشه معماری اسلامی، فراتر از ابعاد فنی، برپایه عدالت اقتصادی در اسکان ساکنان و احیای شریان های حیاتی نظیر بازارهای تاریخی استوار است که خود زمینه ساز اشتغال زایی فرهنگ محور، کاهش فقر شهری و تقویت برندسازی مکان می گردد. این مطالعه، نتیجه می گیرد که تحقق بازآفرینی شهری در گرو گذار از نگاه تک بعدی کالبدی و پذیرش الگویی است که در آن، بازآفرینی فضاهای رهاشده از طریق اقتصاد خلاق و تکیه بر میراث فرهنگی، ضامن پایداری اجتماعی و بقای روح جاودانگی در شهرهای معاصر باشد.

کلیدواژه ها:

بافت های تاریخی ، معماری اسلامی ، بازآفرینی شهری ، میراث فرهنگی