کاوش کیفی تجربیات زیسته ساکنان از توانمندسازی روانی در پذیرش اجتماعی بازآفرینی شهری اسلامشهر

پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد و هدف آن کاوش تجربیات زیسته ساکنان بافت های فرسوده شهرستان اسلامشهر از نقش توانمندسازی روانی در نحوه مواجهه و پذیرش پروژه های بازآفرینی شهری بود. مشارکت کنندگان با استفاده از نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی از میان ساکنان دارای سابقه سکونت طولانی و تجربه مستقیم مواجهه با طرح های بازآفرینی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته عمیق گردآوری و پس از پیاده سازی کامل، با روش تحلیل مضمون در چارچوب پدیدارشناسی تفسیری تحلیل شدند. مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری (۱۲نفر) ادامه یافت. یافته ها نشان داد هرجا ساکنان احساس دیده شدن، شنیده شدن و اثرگذاری بر تصمیم ها را تجربه کرده اند، سطح بالاتری از اعتماد، همکاری و پذیرش اجتماعی پروژه شکل گرفته است؛ در مقابل، تجربه بی قدرتی، بی اطلاعی و تحمیل تصمیم ها با بی اعتمادی، مقاومت پنهان یا آشکار و نگرش منفی نسبت به پروژه ها همراه بوده است. تم های اصلی استخراج شده شامل «از تماشاگر تا کنش گر»، «معنای بازآفرینی: فرصت یا تهدید»، «اعتماد، شفافیت و احساس عدالت» و «امید به آینده و تعلق به محله» است. نتایج نشان می دهد طراحی و اجرای پروژه های بازآفرینی بدون توجه نظام مند به توانمندسازی روانی ساکنان، با خطر کاهش پذیرش اجتماعی و تداوم نارضایتی و بی اعتمادی مواجه خواهد بود.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی روانی ، پذیرش اجتماعی ، بازآفرینی شهری ، بافت فرسوده